Jakob Schubert, 10 Ekim’de DNA’ya tırmandığında, dünyanın en zor yollarından birini tamamlamıştı; ipin diğer ucunda ise Filipe Ascensão vardı. Portekizli tırmanıcı, kendi 5.14b projesi üzerinde çalışmak için Fransa’ya gelmişti. Bunun yerine, canlı olarak yayınlanan tarihi bir tırmanışa inişçilik (guarde) etmek zorunda kaldı. Beklenmedik bir şekilde Filipe, spor tırmanışın belirleyici anlarından birinin parçası oldu.
Ascensão, dostu Francisco Pires ile Verdon Kanyonu’na gelmiş, muhteşem kireçtaşı duvarlarda birkaç hafta geçirmeyi bekliyordu. Ardından, 2022’de Seb Bouin tarafından açılan 5.15d (9c) seviyesindeki DNA’yı denemek için Avusturyalı tırmanış devi Schubert geldi.
“Elbette, onu gelirken gördüğümde, ‘Ah, bu adam DNA’ya, o 9c’ye tırmanmaya geliyor’ diye düşündüm” diye hatırlıyor Ascensão.
Schubert, Ondra ile yaptığı önceki denemelerin görüntüleriyle zaten büyük bir dikkat çekmişti. Ancak Ascensão’yı etkileyen şey, olağanüstü tırmanış yaşanmasına rağmen kayaç çevresindeki atmosferin ne kadar sıradan kalmış olmasıydı.
View this post on Instagram
“İlk günden itibaren o ve ekibi sadece tırmanıcıydı. Başka hiçbir şey değil. Kendini bir süperstarmış gibi davranmadı. Birbirimizle konuşuyor, birbirimize destek oluyor, birbirimizi cesaretlendiriyorduk. Bence asıl mesele bu.”
Schubert’i çevreleyen prodüksiyon oldukça sıradan değildi. Ekibi, uzak bir kanyonda, internet alımının zayıf olduğu ve erişimin 25 dakikalık bir yürüyüş gerektirdiği DNA üzerinde yapılan denemeleri yayınlamaya hazırlanıyordu. Kameralar, dronlar ve diğer ekipmanlar duvara indirilmek zorunda kalırken, ekip güvenilir bir bağlantı kurmaya çalışıyordu.
View this post on Instagram
Ascensão için bu operasyon olağanüstü bir manzaraydı: “Kendimi bir tırmanış filmindemişim gibi hissettim. Muhteşemdi.”
Bu arada o ve Pires kendi projeleri üzerinde çalışmaya devam etti. Schubert iki gün tırmandıktan sonra dinlendi, ardından deneme ve toparlanmanın birbirini izlediği bir düzene oturdu. Ascensão, Schubert ertesi gün kaya başında olup olmayacağını sorduğunda bunun pek önemsemedi. Sonra gelen soruydu bu.
“Jakob bana, ‘Bana belay yapmanda bir mahsur yok değil mi?’ dedi. Ben de, ‘Adam, bu bir sorun değil’ dedim.
‘Puta que pariu!’ hemen verdiği tepkiydi.
Schubert’e, “Benim yanımda düşemezsin” derken şaka yapıyordu ama bu söz durumuna olan rahat yaklaşımını özetliyordu. Orada bir tırmanıcıya belay yapmaya gelmişti ve kameralar bu sorumluluğu değiştiremezdi.
Ancak yayının ilk gününde, beklenmedik rolünün farkına son derece vardı. Binlerce kişinin izleyebileceğini ve kameraların Schubert kadar onu da çekeceğini biliyordu.
Filipe Ascensão ve Jakob Schubert
“Gülmemeye çalışıyordum çünkü kameranın üzerinde olduğunu biliyordum ve orada nasıl olacağımı bilmiyordum” diyor.
Kendini Schubert’i cesaretlendirmeye verdi, enerji aktarmaya çalışırken ipin farkında kalmaya özen gösterdi. Deneyim yabancıydı ama işin kendisi değildi.
“Jakob’a bir miktar enerji aktarmaya çalıştım, bunu tarihi bir an olduğunu bildiğim için onu cesaretlendirmeye çalıştım.”
Ascensão yeni değildi. Yakında Portekiz’de bir 9a önermişti ancak DNA başka bir zorluk seviyesindeydi. Schubert’in rotayı tırmandığını izlerken, birinin bu baskıyla başa çıkabileceğini nasıl düşündüğüyle kendisini merak eder buldu.
“Ona sordum, ‘Bu baskıyla nasıl başa çıktığını bilmiyorum, çünkü ben olsaydım bununla başa çıkabilir miydim bilmiyorum’.”
İlk yayınlanan denemenin ardından Ascensão telefon sinyali aramaya çıktı. WhatsApp grubu mesajlarla doluydu, ancak arkadaşları tırmanmaktan çok belay yapan kişiyle ilgileniyor gibiydi.
“Sadece beni not alıyor ve benim hakkında konuşuyorlardı” diyor, gülerken.
Portekizli arkadaşları bir sonraki deneme için bir öneri sunmuştu: Schubert’i İngilizce yerine Portekizce cesaretlendirmeliydi. Tarihi bir anın parçası olacaksanız, ülkenizi temsil edebilirsiniz.
Günler geçtikçe kameralar daha az dikkat dağıtıyordu. Ascensão, her tırmanış ortağına göstereceği dikkati Schubert’e vererek tanıdık tırmanış ritmine yerleşti.
“Bana göre bu daha düzenli bir korumaydı. Hiçbir şey değişmedi. Tırmanışı benden az ya da çok yapan bir arkadaşımı koruyorsam, aynı dikkati gösterirdim ve tüm malzemelere dikkat ederdim.”
Taveryi tırmanışa dair daha geniş bir felsefeyi yansıtıyordu. Sporu ciddiye alıyordu ancak keyiften arındırılmış bir yük haline gelmesini istemiyordu.
“Bence insanlar tırmanışı çok ciddiye alıyor. Tabii ki biz ciddiye alıyoruz ama profesyoneller var ve profesyonel olmayanlar. Profesyonel değilim, o yüzden tırmanırken eğlenceye sahip olmam gerekiyor.”
Kendi tırmanışı iyi gidiyordu. Schubert’i korurken bir mavede Ascensão 8c dereceli İspanyol Karavan’ı tamamlarken, Pires 7b’sini gerçekleştirdi. Birçok zorlu hat aynı duvar bölümünü kesmesi, rotaların lojistik bir zorluk yaratmasına neden oldu.
DNA yüzeyi daha çok düz yukarı çıkarken, Gio Placci’nin denediği 9b/+ dereceli La Rage de Adam, DNA’ya sağdan katılıyordu. İspanyol Karavan, diğer hatların daha ilerisindeki duvarı kesiyordu, bu da tırmanışçıların denemelerini koordine etmelerini gereştiriyordu.
“Konuşmamız gerekiyor çünkü aynı anda tırmanamayız,” Ascensão, Schubert’in ekibine şöyle söylediğini hatırlıyor. “Üçümüz aynı anda tırmanıyorsak ve ben tamamlıyorsam, durmanız gerekiyor çünkü sağdan geliyorum. Avrupa’da araba sürerken, sağdan geldiğinizde önceliğiniz var.”
Cumhuriyet atmosferine uygun düşen bu şaka, kameralara ve derecelere rağmen tırmanışçıların hâlâ aynı kayayı paylaştıklarını, alanı müzakere ettiklerini ve birbirlerini cesaretlendirdiklerini gösteriyordu.
Üstelik Ascensão omzundan, Placci ise ayak bileğinden sakatlandı. Tırmanmaması tavsiye edilmesine rağmen Ascensão, Schubert’e yardımcı olmak için yine de kaya başına dönmekten mutluydu.
“Dedim ki: ‘Jakob, istersen, tırnamam ama buradayım. En azından sana iniş (belay) yapabilirim. Sorun değil.'”
Schubert bunu kabul etti. Zaten Ascensão’yu biliyor ve ip üzerindeki güvenini kazanmıştı.
Başarılı denemenin sabahında Ascensão, özel bir şeyin mümkün olduğunu hissetti. Koşullar soğuk ve kuruysa, Schubert ısınırken olağanüstü güçlü görünüyordu.
“Isınırken onu görüyordum ve içimden ‘Ya, bugün olacak. Bu adam, bugün gerçekten çok güçlü.’ dedim. sanki hiç güç harcamıyormuş gibiydi.”
Schubert denemeye başladığında, Ascensão önceki çalışmalarından dizileri tanıyabiliyordu. Tırmanışı izliyor, ip’in ellerinden geçişini hissediyor ve kritik noktaya (crux) doğru ilerleyişi takip ediyordu.
“Çok akışkan bir tırmanıştı,” diyor Ascensão. “Çok fazla iniş yapmamıştım çünkü o kadar çok deneme yapmıyordu; ama rotanın hareketlerinden ne kadar güçlü olduğunu biliyordum.”
Üçüncü kaya dizisinde bir hareket öne çıktı. Onun ötesinde, DNA, Ascensão’nun kendi projesiyle örtüşen bölgeye giriyordu. Ne kaldığını biliyordu: 9c yapabilen bir tırmanıcı için nispeten idare edilebilir, uzun bir final bölümü.
“Tam oradayken, zaten biliyordum, ya, bu adam, göndermemek imkânsız. Onun için son kısım, 25 metrelik bir 8a gibi. Ama 9c yapan bir adam için 8a, hiçbir şey.”
Schubert’in hareketi onu ikna etmişti. Güç ve akışkanlık oradaydı ve deneme, önceki çalışmalarından farklı bir karakter kazanmıştı.
“Zaten onun için mutluydum çünkü biliyordum: ‘Vay, ben iniş yapanıyım. Bu işe bak.'”
Schubert’in ayağı kısa bir an kaydı ve belirsiz bir an yaratıldı, ancak toparlandı ve tepeye kadar devam etti. DNA tamamlanmıştı. Schubert, spor tırmanışının en anlamlı tırmanışlarından birine imza atmış ve başka bir tırmanıcının 9c’sini tekrarlayan ilk tırmanıcı olmuştu.
View this post on Instagram
Ascensão için kutlama, tırmanış kadar unutulmazdı. Ekip ve tırmanışçılar duvarın önünde toplandı, fotoğraf çektirdi ve birbirini tebrik etti. Schubert, zor koşullar altında çalışan küçük bir ekibe sağladığı yardımın farkında olduğunu belirterek kendisine kişisel olarak teşekkür etti. Film ekibi ayrıca projeye dair gelecek bir film için Ascensão ile röportaj yaptı.
Başarılı denemeden önce, biri 9c’yi korusunun 9a veya 9b’yi korumaktan farklı hissetip hissetmediği soruldu.
“Şöyle dedim: ‘Hayır. Bende herhangi bir baskı yok. Baskı ipin diğer ucunda.’
Bu basit bir yanıttı, ancak tırmanışçının ve koruyucunun sorumlulukları arasındaki farkı özetleyen bir yanıttı. Schubert, tırmanışın fiziksel yükünü, yorgunluğunu ve her hareketin başarı ile bir diğer düşüş arasında olduğunu bilmenin baskısını taşıyordu. Ascensão’nun görevi, konsantrasyonunu korumak, ipi yönetmek ve müdahaleye hazır olmakydı.
Bu, baskı olmadığı anlamına gelmiyordu. Daha önce bir demede, Schubert tırmanırken ip üzerindeki bir düğümü yerde fark etti. Tırmanışçıyı gereğinden fazla oyalamadan bu sorunu çözmesi gerekiyordu.
“İçimden ‘Ah, lanet olası. Bunu çözmem lazım.’ diyordum.
Bu, çok daha büyük bir gösteri içinde küçük bir olaydı, ancak iyi bir koruyucudan gereken dikkati ortaya koyuyordu. Kameralar Schubert’in her hareketine odaklanırken, Ascensão ekipmanın ve bir şeylerin ters gitmesinin sonuçlarının farkında kalmak zorundaydı.
İnternet sorunları, başarılı tırmanışın izleyicilere gecikerek ulaşmasına neden oldu. Ascensão görüntüleri izlemek için aceleyle koşmadı. Duşu olmayan küçük bir araçta yaşadığı için güneş batmadan önce yıkanması ve akşam yemeğini yapması gerekiyordu. Sonunda telefon alabilmek için yakındaki bir tepeye yürüdü ve videoyu akşam sekiz sıralarında izledi.
“Videoyu izlerken gülüyordum,” diyor. “Bana göre bu… Nasıl açıklayacağımı bilmiyorum.
Dostları, tarihe tanıklık ettiğini hatırlatmak için hemen harekete geçti. Başta Ascensão, kimin kendi rolüyle ilgilendiğini anlamakta zorlandı. Schubert için iniş halatı tuttuğunu, gerisinin de bu olduğunu düşündü.
Schubert, videoda ona değinerek Ascensão’nun artık dünyanın altı 9c iniş halatı tutanından biri olduğunu espriyle belirtti. Ascensão, kayıtları izleyene kadar Schubert’in ne söylediğini fark etmemişti.
Sonraki gün, kayalıklardaki tırmanıcılar ona 9c iniş halatı tutan olarak hitap etti. O da oyuna katılarak tırmanmayı bırakıp tam zamanlı bir iniş halatı tutucusu olabileceğini söyledi.
Ancak kendi tırmanması deneyimin merkezindeydi. Schubert, İspanyol Caravan güzergahında ona cesaret vererek, Ascensão zorlu bir dizinin diz kısımlarını çözerken tavsiyeler haykırdı.
“Konuşma, sadece nefes al,” dedi ona Schubert.
Bu, tırmanıcılar arasındaki tanıdık bir alışverişti; notların ne olduğundan bağımsız olarak herhangi bir güzergahda gerçekleşebilirdi. DNA’nın etrafındaki tüm kameralar ve küresel ilgiye rağmen, kayalıklardaki dostluk ve destek değişmeden kaldı.
Ascensão, tırmanma tarihine kendi yoluyla girmedi. Sadece doğru yerde, doğru zamanda bulundu; tırmanma sırasında güvenilir bir ortak gerektiren bir tırmanıcı için iniş halatı tutacak deneyim ve soğukkanlılıkla. Ancak şans, çıkıştaki rolünü tek başına açıklamaz. Schubert ona güvendi ve Ascensão, kameralar çekip dünya izlerken dikkatli kalmalıydı.
Söyleşirken, Ascensão hala birinin kendi hikayesini dinlemek istemesinden hafifçe şaşırıydı. Başta ne söyleyebileceğini merak etmişti. Nihayetinde sadece iniş halatı tutmuştu.
İşte tam da bu, onun bakış açısını değerli kılıyor. DNA, insan tırmanmasının dış sınırındaki bir güzergah Schubert’in olağanüstü performansı için anılacak. Ascensão, başarıya ipi yöneten, dizileri izleyen ve bir denemenin tarihe dönüştüğü anı fark eden kişi olarak başka bir bakış açısı sunuyor.
Kendi projesini tırmanmak için Avrupa’nın dört bir yanını dolaşmıştı. 8c’lik rotasını gerçekleştirmiş, duvarda dünyanın en güçlü tırmanıcılarıyla aynı duvarda vakit geçirmiş ve Schubert sonunda DNA’yı tırlandığında ipi elinde tutan o olmuştu. Katkısı, tırmanışın kendisinden farklıydı; ancak tırmanışın her yerinde temelini oluşturan aynı unsurlara dayanıyordu: güven, odaklanma ve başka bir tırmanıcıyı desteklemeye hazır olma.
Sonradan kendisine “9c bekçisi” denildiğinde, Ascensão bu unvanı üstlenebilir. Belki de önümüzdeki yıllarda kayalık alan ateşlerinin etrafında kendi anlatısını paylaştıkça “Portekizli Peygamber” lakabı kazanır? Dünyanın en zor rotalarından birinin sonunda ipi elinde tuttuğunu iddia edebilecek çok az kişi var. Filipe Ascensão bunlardan biri.
Bu gönderiyi Instagram’da görün
Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔
