Santos Futebol Clube, Brezilya’nın Santos şehrinde bulunan ve Vila Belmiro semtine merkezli bir spor kulübüdür. Kulüp, São Paulo eyaletinin en üst düzey ligi olan Campeonato Paulista’da mücadele etmektedir. Ayrıca, 2024 yılında Série B şampiyonluğunu kazanarak Brezilya futbolunun en üst seviyesi olan Campeonato Brasileiro Série A’ya yükselmiştir.
Kulüp, 1912 yılında Santos şehrinden üç spor tutkunu tarafından kurulmuştur: Raimundo Marques, Mário Ferraz de Campos ve Argemiro de Souza Júnior. Bu girişim, şehrin futbol dünyasındaki yetersiz temsiline bir yanıt olarak ortaya çıkmıştır. O zamandan beri, Santos Brezilya’nın en başarılı kulüplerinden biri haline gelmiş ve futbol kültüründe “Joga Bonito” (Türkçe: Güzel Oyun) sembolü olmuştur. Kulübün mottosu olan “Técnica e Disciplina” (Teknik ve Disiplin), bu başarıda büyük rol oynamıştır. Bu başarının arkasında, 1960’ların altın nesli yatmaktadır. Gilmar, Mauro Ramos, Mengálvio, Coutinho, Pepe gibi oyuncuların yanı sıra, Uluslararası Olimpiyat Komitesi tarafından “Yüzyılın Sporcusu” unvanına layık görülen ve futbol tarihinin en iyi ve en başarılı oyuncusu olarak kabul edilen Pelé de bu dönemin yıldızlarındandı. Bazılarına göre tüm zamanların en iyi kulüp takımı olan “Os Santásticos”, o on yıl içinde toplam 24 şampiyonluk kazanmıştır. Bu şampiyonluklar arasında, beş kez üst üste lig şampiyonluğu elde etmeleri de bulunmaktadır; bu başarı günümüzde hala eşsizdir. Os Santásticos, 1962 yılında dört farklı turnuvada şampiyon olarak “dörtlü” bir zafer elde etmiştir: Campeonato Paulista, Campeonato Brasileiro Série A, Copa Libertadores ve Avrupa/Güney Amerika Kupası.
Santos Futebol Clube, Brezilya futbolunun en başarılı kulüplerinden biridir. Kulüp, Brezilya şampiyonluğunu sekiz kez kazanmıştır. Ayrıca 22 Paulista şampiyonluğu, üç Copa Libertadores, iki Intercontinental Cup, bir Supercopa de Campeones Intercontinentales, bir Copa CONMEBOL (günümüzdeki Copa Sudamericana’nın öncüsü), bir Copa do Brasil ve bir Recopa Sudamericana zaferleri elde etmiştir. 20 Ocak 1998 tarihinde, Santos, dünya futbol tarihindeki tüm kategorilerde ilk kez 10.000 gole ulaşan takım olmuştur ve FIFA tarafından 20. yüzyılın en başarılı kulüplerinden biri olarak seçilmiştir.
Santos Futbol Kulübü, maçlarını şu anda 20.120 seyirci kapasitesine sahip olan Vila Belmiro stadyumunda oynamaktadır. Santos’un forma renkleri, beyaz üst, beyaz şort ve beyaz çoraplardan oluşmaktadır. Takım, şehrin limanının önemini vurgulayan “Peixe” (balık) lakabıyla bilinir. Kulübün en tanınmış marşı, Mangeri Neto tarafından yazılan “Leão do Mar”dır. 2013 yılında, Brand Finance’a göre Santos, Brezilya ve Güney Amerika’daki en değerli kulüplerden ikincisi olup, dünya genelinde ise 38. sırada yer almaktadır ve değeri 65 milyon doların üzerindedir. Gelir açısından, Santos, Brezilya’nın dördüncü en zengin spor kulübüdür ve dünyanın en büyük futbol kulüplerinden biridir; 2012 yılında yıllık cirosu 114 milyon doları aşmıştır. Santos’un Corinthians, Palmeiras ve São Paulo ile uzun süredir devam eden önemli rekabetleri bulunmaktadır.
Kulüp Tarihçesi
Santos FC’nin Kuruluşu: 1912
20. yüzyılın başlarında, Santos şehri Brezilya için büyük önem kazandı. Şehrin limanı, o dönemde önemli bir ürün olan kahvenin en çok ihraç edildiği yer olmasıyla dünyanın en büyük limanlarından biri haline geldi. Bu ekonomik büyüme ile birlikte, şehrin zengin kesimleri, Santos’un spor arenasında temsil edilmesine giderek daha fazla ilgi göstermeye başladı. Liman kenti olması nedeniyle, şehir gençleri arasında genellikle kürek gibi su sporları yaygındı; ancak, Clube Atlético Internacional ve Sport Club Americano gibi güçlü takımlara sahip olan Santos, Campeonato Paulista (Paulistão) müsabakalarında rekabet edebiliyordu. Futbol, 1902 yılında Instituto Presbiteriano Mackenzie aracılığıyla Santos’a getirildi ve bu kurumun öğrencileri tarafından yukarıda bahsedilen kulüpler kuruldu.
Ancak, Atlético Internacional kulübü 1910 yılında feshedildi ve Americano kulübü 1911’de São Paulo’ya taşındı. Bu durumdan memnun olmayan şehirdeki öğrenciler, Concordia Kulübü merkezinde (Rosario Caddesi No. 18, eski fırın ve İsviçre pastanesi yerinde, günümüzde Avenida João Pessoa), bir futbol takımı kurmak amacıyla bir toplantı düzenlediler. Raymundo Marques Francisco, Mário Ferraz de Campos ve Argemiro de Souza Junior’un öncülüğünde gerçekleşen bu konferans 14 saat sürdü. Toplantı sırasında kulübe verilecek isim konusunda tereddüt yaşandı. África Futebol Clube, Associação Esportiva Brasil, Concórdia Futebol Clube gibi çeşitli öneriler ortaya atıldı. Ancak katılımcılar, Edmundo Jorge de Araujo’nun teklifini oybirliğiyle kabul ettiler: Santos Foot-Ball Club. Bu şekilde kulüp resmen 14 Nisan 1912 tarihinde kuruldu; bu tarih, RMS Titanic gemisinin Atlantik Okyanusu’na batmasından sadece birkaç saat önceydi. Söyleneceği gibi, “Bir dev okyanusun dibine çökerken, aynı gün başka bir dev doğuyordu.” Kulübün ilk başkanı Sizino Patuska oldu (Patuska, Atlético Internacional’in kuruluşunda yer almış ve Americano kulübünün kurucusuydu).
İlk Yıllar ve Kuruluş
Kulübün ilk hazırlık maçı, 23 Haziran 1912 tarihinde Villa Macuco sahasında, yerel bir takım olan Thereza ile oynandı ve Santos, 2-1’lik skorla galip geldi. Santista ekibinin ilk golünü Anacleto Ferramenta da Silva kaydetti, Geraule Moreira Ribeiro ise daha sonra başka bir golle skoru belirledi. İlk resmi maç, aynı yılın 15 Eylül tarihinde oynandı ve Santos Athletic Club, 3-2’lik skorla mağlup edildi. Santos’un kurucularından olan Arnaldo Silveira, kulübün ilk resmi golünü atan oyuncu oldu. “Alvinegro Praiano” (Plajın Siyah Beyazları) takımı, 1913 yılında ilk Campeonato Paulista turnuvasına katıldı ve 1 Haziran’da Germânia karşısında 8-2 gibi ağır bir yenilgi aldı. Santos, Corinthians ile oynadığı maçı kazanarak tarihinde ilk galibiyetini elde etti; bu maçta skor 3-6 oldu ve karşılaşma Parque Antárctica (günümüzde Estádio Palestra Itália olarak bilinmektedir) sahasında oynandı. Ancak, SC Internacional ve Americano karşısında alınan 5-1’lik ve 6-1’lik mağlubiyetler ile birlikte seyahat masraflarının yüksekliği, takımın turnuvadan çekilmesine ve gerekli iyileştirmelerin yapılmasına yol açtı.
Ancak, 1913 yılında ilk “Campeonato Santista” düzenlendi ve Alvinegro, altı maçın tamamını kazanarak, 35 gol atıp sadece yedi gol yiyerek kulüp tarihindeki ilk şampiyonluğunu elde etti. 1914’te, iç finansal sorunlar nedeniyle Santos, yalnızca hazırlık maçları oynadı ve bu maçların tamamını kazandı. 1915 yılında, bütçe kısıtlamaları nedeniyle başka bir şehir turnuvasına katılmak için Santos, geçici olarak adını “União Futebol Clube” olarak değiştirdi. Buna rağmen, Santos, üç yıl içinde ikinci şampiyonluğunu elde etmeyi başardı. Ekonomik istikrarın sağlanmasıyla birlikte, 12 Ekim 1916’da Vila Belmiro spor kompleksinin açılışı yapıldı. Aynı yıl, Santos, başka bir “Campeonato Paulista” turnuvasına katılarak önemli ölçüde gelişmiş bir 5. sırada yer aldı.
1917 ve 1926 sezonları arasında, Santos takımı yetenekli bir ekip olarak tanınıyordu, ancak eyalet şampiyonluğu için gerçek bir mücadele veremiyordu ve en iyi dördüncü sırada yer alıyordu. Bu durum, 1920’ler boyunca kulübün kimliğini şekillendiren “genç yeteneklerin keşfi ve yetiştirilmesi” geleneğinin başladığı 1927 yılında değişti. “100 Gol Atan Hücum Hattı” olarak bilinen bu takım, kulüp tarihinin ilk büyük sembolü olan Araken Patusca liderliğinde sahaya çıkıyordu; Araken Patusca, Santos’un ilk başkanıydı. Araken Patusca, aynı zamanda Brezilya milli takımının 1930 FIFA Dünya Kupası kadrosunda yer alan ve bu kupada Yugoslavya ile oynanan maçta forma giyen ilk Santista oyuncuydu. Santos, 1927, 1928 ve 1929 yıllarında eyalet şampiyonasında ikinci oldu. 1927 sezonunda, takım 16 maçta 100 gol atarak inanılmaz bir 6.25 gol/maç ortalaması yakaladı. Bu 100 gol milleti, kulübün resmi marşında yer alan “Teknik ve Disiplin” felsefesinin bir yansımasıydı. Santos, bu dönemde profesyonelliğe geçiş sürecinde inişli çıkışlı sezonlar yaşadı; 1933 yılında kulüp başkanı, Santos’un ilk kez resmen profesyonel bir takım olduğunu kamuoyuna duyurdu.
Bu dönemin ardından, kulübün en büyük başarısı 1935 yılında geldi. Bu sezonda, Santos, Paulistão şampiyonası için yoğun bir hazırlık dönemine girdi ve 14 hazırlık maçı oynadı; bu maçların yedi tanesini kazandı, dördünü kaybetti ve üçünde berabere kaldı. Santos’un, İspanya takımını 10-1 gibi ezici bir skorla mağlup ettiği hazırlık maçı, o dönemin en dikkat çekici olaylarından biriydi. Eyalet şampiyonasının son maçında, Santos, Corinthians ile Estádio Parque São Jorge’da oynanan mücadelede Raul ve tecrübeli Araken Patusca’nın golleriyle 2-0 galip gelerek kulüp tarihinin ilk eyalet şampiyonluğunu kazandı. Bu tarihi zafer, Santos’un ilk büyük başarısıydı ve gelecek nesiller için bir ilham kaynağı oldu.
Santos Kulübü, bir sonraki sezonu eyalet şampiyonluğunu koruyamasa da, 1930’lar boyunca uluslararası maçlarda yenilgisiz bir performans sergilemiştir; bu dönemde yedi galibiyet ve bir beraberlik elde edilmiştir. En dikkat çekici galibiyetlerden biri, Uruguay’daki FIFA Dünya Kupası’nın ardından 30 Temmuz’da Santos’a gelen Fransa milli futbol takımına karşıydı. Fransızlar, bu ziyareti yerel bir takıma karşı bir maç yapma fırsatı olarak değerlendirdi ve Feitiço’nun dört gol attığı maçta 6-1 mağlup oldular. Şüphelere yol açan bu durum üzerine, Fransız heyetine, kendilerinin aslında kulüp değil, Brezilya milli takımının gizlenmiş bir versiyonuyla karşılaştıklarını iddia ettiler. Bu iddiaları doğrulamak amacıyla, Fransızlar kulüp binasına davet edilerek, kendileriyle oynayan takımın gerçekten de Brezilya kulübü olup olmadığını teyit etmeleri istendi.
İkinci Paulistão yolunda: 1936-1955
1935 yılında elde edilen Paulistão şampiyonluğunun ardından, galibiyetin mimarı olan birçok önemli oyuncu ya kulüpten ayrıldı ya da futbol kariyerine son verdi; bu durum, kulübün tecrübeli kadrosunu zayıflattı. Santos, 1936 yılında, devlet şampiyonluğunu koruma girişimi başarısızlıkla sonuçlandı ve takım ligi dördüncü sırada tamamladı. 1937’de gerçekleşen Patusca’nın ayrılığı, onun neslinin sonu ve sonraki 10 yıl boyunca Paulista turnuvasında alınan hayal kırıklığı yaratan sonuçların başlangıcı oldu; takım, bu dönemde en iyi 5. sırada yer aldı.
Ancak, Santos’un kaderi 1946 yılında eski kaleci Athié Jorge Cury’nin kulüp başkanı olmasıyla değişti ve Cury, derhal kulübün devlet şampiyonluğunu yeniden kazanmayı hedefledi. Kulübün mali işlerini düzene koyduktan sonra, oyunculara gerekli tecrübeyi kazandırmak amacıyla Belém, Fortaleza, Natal ve Recife gibi şehirlerdeki önde gelen takımlarla karşılaşmak üzere Brezilya’nın kuzey ve doğu bölgelerine bir turne düzenledi. Santos, Paysandu, Fortaleza EC, ABC ve Santa Cruz gibi bölgenin önemli kulüplerini rahatlıkla mağlup etti. Kulübün ikinci efsanevi oyuncusu Antoninho liderliğinde, bu turne, Brezilya’nın herhangi bir kulübünün yaptığı en uzun futbol yolculuğu olarak tarihe geçti. Bu turne, 29 Kasım 1946’dan 2 Şubat 1947’ye kadar sürdü ve Santos, bu süre zarfında 12 galibiyet ve 3 beraberlik elde etti. Turnenin en golcü oyuncuları ise sırasıyla Caxambu (19 gol) ve Adolfrise (18 gol) oldu.
Kulüp, Antoninho, Pinho ve Odair dos Santos’un katkılarıyla 1948 yılındaki Paulistão turnuvasında ikinci sırada yer aldı. Odair, o sezon kulübün en golcü oyuncusu oldu ve 20 gol kaydetti; bu başarıyı takip eden üç sezonda da tekrarladı. Odair ve Antoninho aynı zamanda kulübün, 1950 yılındaki Paulistão turnuvasında üçüncü sırada yer almasına yardımcı oldular. Bu, Santos’un “O ataque dos 100 gols” kuşağından sonra, Paulistão’da üç sezon içinde iki kez ilk üçe girdiği ilk dönemdi. Santos, 1952 yılında Torneio Rio – São Paulo turnuvasına katılarak genel sıralamada üçüncü oldu. Formiga, Manga, Tite, Zito ve Vasconcelos gibi genç yeteneklerin takıma katılmasının yanı sıra, Odair ve Antoninho’nun sırasıyla 1952 ve 1953 yıllarında emekli olması, kulübün devlet şampiyonasındaki rekabet gücünü korumasını sağladı. Antoninho, 1954 yılında kulüp yardımcı antrenörü olarak göreve getirildi; aynı yıl Lula da kulübün teknik direktörlüğünü üstlendi.
Santos kulübü, gelecekteki başarıları için temel altyapıyı ve tesisleri 1955 yılında tamamladı. O yılın Paulistão sezonuna Noroeste ile oynanan ve 0-0 sonuçlanan vasat bir maçla başlasalar da, takım ligdeki ilk 11 maçta yenilgisiz kaldı. Bu dönemde Jabaquara’yı 7-1 gibi ağır bir skorla mağlup ettiler; bu, o sezonki en büyük galibiyetleriydi. Guarani’ye karşı 4-2’lik bir mağlubiyet ve Portuguesa karşısında 8-0’lık bir yenilgi, takımın istikrarını bozdu. São Paulo’ya karşı 3-1’lik bir mağlubiyetin ardından, São Bento ve Corinthians’e karşı üst üste gelen yenilgiler, kulübün eyalet şampiyonluğu hedeflerini tehlikeye soktu. Ancak, takımın güçlü ruhu, Emanuele Del Vecchio’nun attığı goller, göreceli olarak istikrarlı bir kampanya ve Taubaté ile oynanan son maçta alınan 2-1’lik galibiyet, kulübün tarihindeki ikinci eyalet şampiyonluğunu kazanmasını sağladı; bu, 20 yıl sonraki ilk şampiyontuydu. Del Vecchio, 38 golle kulüp tarihinin en yüksek sezonluk gol rekorunu kırdı; bu, 1927’de Patusca’nın 53 golünü geride bıraktı. Ayrıca, Paulistãos’un da en iyi golcüsü oldu ve 23 gol attı. Bu zaferin anısına “Leão do Mar” adlı ünlü bir kulüp marşı yazıldı.
Cury, kulüpteki tecrübeli oyuncuların 1935’teki ayrılık dalgasına benzer bir durum yaşayabileceğini öngörerek, devlet şampiyonluğunun savunulması için kapsamlı planlar ve sözleşmeler hazırladı. Bu doğrultuda, Zito gibi köklü oyuncularla anlaşmalar yaptı. Ayrıca, Pepe ve yükselen yıldız Pagão gibi genç yeteneklerin kulüpte kalmasını sağlamak için yatırım yaptı. Kulüp başkanı Lula’ya da, kulübe katılmak isteyen yetenekli bireyleri değerlendirme konusunda serbestlik tanıdı. Cury’nin onayladığı en önemli transferlerden biri, Waldemar de Brito tarafından Vila Belmiro’ya getirilen 15 yaşındaki bir gençti. Bauru Atlético Clube’nin genç takımının menajeri olan De Brito, bu çocukla birlikte 1954 ile 1956 yılları arasında üç kez üst üste São Paulo gençlik şampiyonluğunu kazandı. Edson Arantes do Nascimento olarak adlandırılan ve kısa süre sonra Pelé olarak tanınacak olan bu genç oyuncu, o zaferlerin ana itici gücüydü. Santos kulübü ile Pelé arasındaki sözleşme, Haziran 1956’da resmi olarak imzalandı.
Altın Çağ
Dünya İlkleri ve Pentakampiyonluk.
Santos, 50 yıl sonra dünyanın en iyi takımı olarak kabul edilmeye başlandı. Pelé’nin 1957 yılında Campeonato Paulista’daki ilk maçına çıktığında, takım zaten iki kez şampiyonluk yaşamıştı (1955/56). Pelé’nin takım arkadaşları arasında Zito, Pagão, Formiga, Hélvio, Jair da Rosa Pinto, Urubatão, Tite ve Pepe yer alıyordu. Santos, 50 yılın en önemli yılında olan 1958’de üçüncü şampiyonluğunu kazandı – aynı yıl Brezilya, İsveç’te düzenlenen Dünya Kupası’nı Zito, Santos, Pelé ve Pepe ile kazanmıştı ve bu zafer büyük bir coşkuyla kutlanmıştı. Santos, 38 maçta 143 gol atarak (maça ortalama 3.76 gol) ve sadece 40 gol yiyerek etkileyici bir performans sergiledi. Pelé, ülkenin hiçbir eyalet yarışmasında eşitsiz bir rekora imza attı: 58 gol kaydetti. Santos’un geleneksel rakipleri 1958 yılında ağır yenilgiler yaşadı; özellikle Nacional karşısındaki 10-0’lık galibiyet büyük yankı uyandırdı. Eyalet şampiyonluklarının yanı sıra, Santos 1959’da Rio-São Paulo turnuvasında da şampiyon oldu. Finalde Vasco’yu 3-0 mağlup ettiler; Coutinho, bu maçta iki gol attı ve sadece 16 yaşındaydı. Coutinho ayrıca Ponte Preta karşısında beş gol atarken, Santos Pelé’nin oynamadığı maça rağmen 12-1 gibi ezici bir skorla galip geldi.
Santos, 1960’lar boyunca Brezilya futbolunda eşsiz bir hakimiyet kurmuştur. Kulüp, sekiz kupa kazanmıştır: altı Brezilya Şampiyonluğu (beş Taça Brasil ve bir Torneio Roberto Gomes Pedrosa), iki Copa Libertadores, iki Intercontinental Cup, üç Rio-São Paulo turnuvası, bir Güney Amerika Recopa kupası, bir Dünya Kupası ve sayısız uluslararası turnuva.
“El Gráfico” dergisinin yaptığı bir ankette, Güney Amerika ve Avrupa’dan onlarca uzman, 1962/63 sezonundaki Santos takımını tarihin en iyi takımı olarak seçmiştir.
Globetrotters’ın yeniden canlanışı.
Santos, dünya çapında büyük bir ilgi gören ilk futbol takımıydı ve onlarca ülkede gösteri maçları oynadı. Biafra Savaşı’nın tarafları arasında ateşkes ilan edildi ki, iki taraf da Pelé’nin takımının maçını izleyebilsin. Brezilya Spor Konfederasyonu’nun (CBD) baskısı altında kalan Santos, yıldız oyuncularının güvenliği için Güney Amerika’daki tehlikeli stadyumlarda maç yapmamak adına Libertadores Kupası’nın 1966, 1967 ve 1969 yıllarındaki turnuvalarına katılmadı.
Santos ve Botafogo’dan oyuncular, Şili’deki (1962) ve Meksika’daki (1970) Brezilya Milli Takımı kadrolarının temelini oluşturdu. İki maçta – Almanya ve İngiltere ile oynananlarda – milli takımda sekiz Santos oyuncusu forma giydi. 1970 Dünya Kupası eleme maçlarının altı oyununda, “Saldanha’nın Canavarları” lakaplı Brezilya, altı Santos oyuncusuyla sahaya çıktı: Carlos Alberto, Djalma Dias, Joel Camargo, Rildo, Pelé ve Edu. Santos’un etkisi o kadar büyüktü ki, milli takımda forma giyen savunmacılar bile Santos’ta kullandıkları numaraları kullanıyordu: sağ bek 4 numara, sağ stoper 2 numara, sol stoper 6 numara ve sol bek 3 numara.
Son olarak, Benfica ve Portekiz’in eski oyuncusu Antônio Simões şunları söyledi: “Santos 62 takımını, 1970 Brezilya Milli Takımı ile karşılaştırıyorum. Bu iki takım da şimdiye kadar gördüğüm en iyi futbol takımlarıdır. 1970 takımı, Santos’un uzun zaman önce gösterdiği oyun modelinin bir teyididir.”
Os Santásticos’ mirası.
Santos, 1973 yılında Pelé’nin takımda olduğu dönemde ve tekrar 1978’de şampiyonluğa ulaşmıştır. “Meninos da Vila” olarak bilinen genç yeteneklerin yanı sıra Pita, Juary, João Paulo ve Nilton Batata gibi oyuncularla dolu Santos takımı, 1970’ler boyunca tutku ve coşkunun sembolü haline gelmiştir. Uzun bir süre başkenteki takımlarla rekabet edemeyen taraftarları, istikrarlı bir şekilde sayılarını artırmış ve Morumbi tribünlerinin kalabalığını yakalamaya başlamıştır. Hatta Santos, São Paulo ve Palmeiras gibi büyük kulüplerin taraftar sayılarını önemli ölçüde aşmıştır.
Kesintiler: 1974-1994
Kulübün, lüks Spa Park tesisinin satın alınmasıyla ilgili borç yükümlülükleri nedeniyle zor durumda kalacağı düşünülürken, Santos, sahada mücadele eden ve taraftarın sevgisini kazanan on bir oyuncudan oluşan bir takım olarak yeniden yükselişe geçti. Bu borçlar, Spa Park’ın kaybedilmesine ve yapılan tüm yatırımların boşa çıkmasına neden olsa da, Santos popüler bir taraftar kitlesini korumayı başardı.
Bu dönem, Santos takımının 1980 yılında São Paulo eyalet şampiyonasında ikinci olmasıyla başladı. Santos, bu şampiyonada finalde São Paulo’nun forvet oyuncusu Serginho’ya yenildi; Serginho daha sonra Santos’a transfer olarak 1983 yılında takımın en golcü oyuncusu unvanını elde etti. Çocukluğundan beri takıma gönülden bağlı olan Sérgio Bernardino, sadece Başkan Milton Teixeira tarafından 1993 Brezilya Şampiyonası’nda mücadele edecek takıma getirildiğinde kendini ait hissetti. Serginho, fırsatları iyi değerlendiren ve dayanıklılığı yüksek bir oyuncuydu; Brezilya Şampiyonası’nda rakip savunmalar için büyük bir tehdit oluşturdu ve 22 golle şampiyonanın en skorer oyuncusu oldu. Takım, şampiyonda ikinci sırada yer aldı. São Paulo’da galibiyet elde ettiler ancak Rio’da kaybettiler ve Flamengo’nun gol ortalamasına geçilerek genel sıralamada geride kaldılar. Bir sonraki yıl, takım, “rally-point” formatında düzenlenen bir yarışmada São Paulo eyalet şampiyonu oldu; bu zafer, Corinthians’in üçüncü kez üst üste şampiyonluğa ulaşma hayallerini sona erdirdi. Santos ile oynanan maçta, takım, Serginho’nun ikinci yarıda attığı golle Corinthians’i 1-0 mağlup etti. Santos’un forvet oyuncusu, bu sefer Botafogo’dan Chiquinho ile birlikte 16 golle en skorer oyuncu unvanını paylaştı.
90’lar ve az başarı.
1990’lı yıllarda Santos, yalnızca iki önemli kupa kaldırdı: 1997 yılında düzenlenen Rio-São Paulo Turnuvası ve 1998 yılında gerçekleştirilen Copa CONMEBOL. 1995 yılındaki milli şampiyona finalinde Santos, Botafogo ile karşılaştı; ancak Rio de Janeiro’dan gelen bu takımı mağlup edemedi.
Yeni başkan Marcelo Teixeira, eski başkan Milton Teixeira’nın oğlu olarak, Santos takımını 21. yüzyılda üstünlük sağlamak için hazırlamaya çalıştı. Takıma, Freddy Rincón, Marcelinho Carioca, Edmundo, Márcio Santos, Carlos Germano, Valdo ve Carlos Galván gibi önemli isimlerin transferiyle güçlü bir kadro oluşturuldu. Ancak bu yıldız oyuncular, sahadaki performanslarıyla beklentileri karşılayamadı. 2000 ve 2001 yıllarında düzenlenen eyalet şampiyonalarında sırasıyla ikinci olarak tamamladılar ve yarı finale kadar yükseldiler. Ulusal ligde ise Santos, 2000 yılında 18., 2001 yılında ise 15. sırada yer alarak beklentilerin altında bir performans sergiledi.
Peixe’nin Yenilenmesi: 2002-2008
2002 yılında, ciddi bir mali kriz yaşayan Santos kulübü, yüksek maaşlı oyuncularla yollarını ayırarak genç takımlardan yetişen oyunculara yöneldi ve ligden düşmeyi engelleme hedefiyle hareket etti. Fluminense’den geri dönen André Luís, Etti-Jundiaí’den Maurinho, Comercial-SP’den Júlio Sérgio, Rio Branco’dan Alberto gibi düşük maliyetli oyuncuların yanı sıra Alex, Robinho ve Diego genç takım seviyesinden A takıma yükseltildi. Bu yedi oyuncu, yeni teknik direktör Emerson Leão yönetiminde Elano, Paulo Almeida, Léo ve Renato ile birlikte kadronun önemli birer parçası oldular.
Santos, ligin normal sezonunda gösterdiği başarılı performansla sekizinci sırada yer alarak play-off’lara katılma hakkı elde etti. Çeyrek finalde genç yıldızlar Kaká ve Luís Fabiano’nun formas giydiği São Paulo takımını eleyen Santos, yarı finale Grêmio ile eşleşti. Vila Belmiro’daki 3-0’lık galibiyetin ardından, deplasmandaki 0-1 mağlubiyeti rağmen finale yükselmeyi başardı.
“Meninos da Vila” olarak bilinen Robinho ve Diego gibi önemli oyunculara sahip olan Corinthians takımı, finalin her iki maçında da mağlup oldu ve bu sonuçla Santos, yedinci ulusal şampiyonluğunu elde etti. “Pedalada” adı verilen ve günümüzde en yaygın kullanılan tekniklerden biri, Robinho tarafından final maçında popüler hale getirilmiştir.
2003 yılında, Santos, şampiyonu belirlemek için sezon sonu play-off maçları yapılmayan ilk Brezilya ulusal şampiyonasında ikinci sırada yer aldı. Ancak ertesi yıl, Santos yeniden zirveye yükseldi. Taraftarların takımlarının hakemler tarafından kasıtlı olarak engellendiğini hissettiği, takımın çeşitli zamanlarda kendi stadyumunda oynamasına izin verilmediği ve Robinho’nun annesinin kaçırıldığı bir yılda, Santos etkileyici bir performans sergiledi. Ligin sonuna sadece iki maç kala, Santos, sezonun büyük bölümünde lider konumunda bulunan Atlético Paranaense’ı geride bırakmayı başardı. Son maçta Santos, Vasco da Gama’yı 2-1 mağlup ederek sekizinci şampiyonluğunu elde etti.
2005 yılında Robinho, Léo, Deivid gibi önemli oyuncuların ve teknik direktör Vanderlei Luxemburgo’nun Santos’tan ayrılmasıyla, takım o yıl daha fazla şampiyonluk elde edemedi. Bu önemli isimlerin takımdan ayrılmasına rağmen, Santos sezonu 6. sırada tamamlamaya doğru ilerliyordu. Ancak, maç sonuçlarının manipüle edildiği iddiaları ortaya atıldı. Hakem Edilson Pereira de Carvalho’nun bu usulsüzlüğe karıştığı belirlenince, onun yönettiği tüm maçlar yeniden oynanmaya karar verildi. Santos’un Corinthians karşısındaki 4-2’lik galibiyeti, bu durumun bir sonucu olarak 2-3’lük bir mağlubiyete dönüştü. Bu da Santos’un sıralamasını 11. sıraya düşürdü ve şampiyonluğun rakipleri olan Corinthians’e verilmesine yol açtı, Internacional’in ise beklentilerinin altında kalmasına neden oldu.
2006 yılında Santos, Brezilya liginde dördüncü sırada yer alarak Copa Libertadores’e katılma hakkı elde etti ve 1984 yılından bu yana ilk kez Paulista Şampiyonası’nı kazandı. 2007 sezonunda ise Santos, finalin ilk maçında mağlup olmasına rağmen, rövanş karşılaşmasındaki galibiyetiyle şampiyonluğa ulaştı. Aynı yıl, milli şampiyonasında Santos, 15 puan geride kalarak ikinci sırada yer aldı ve şampiyon São Paulo’nun ardından kendisine bu dereceyi getirdi.
Santos Kulübü, 2008 yılında birçok önemli oyuncunun takımdan ayrılmasıyla zorlu bir sezon geçirdi. Takım, son maçlardaki toparlanma sayesinde düşme tehlikesinden kurtuldu. Aynı yıl Santos, Copa Libertadores’a katılımını sürdürdü ve çeyrek finale kadar yükseldi. Ancak bu aşamada, Meksika ekibi America karşısında mağlup olarak turnuvadan elendi.
Santástico Dönemi: 2009-2013
Finansal sorunların yeniden ortaya çıkmasıyla birlikte Santos, genç oyunculara yöneldi. 2009 yılında Neymar ve Paulo Henrique Ganso profesyonel takıma katıldı; Neymar, 13 yaşında takımla sözleşme imzalarken, Ganso, kuzeydeki Paysandu takımından 15 yaşında geldi. İkisi birlikte oynamaya başladı ve aralarında çok güçlü bir bağ oluştu. 2010 yılında, günümüz kadrosunun temelini oluşturan harika bir takım liderliği yaptılar. Bu yıl Campeonato Paulista’yı kazanan takım şu isimlerden oluşuyordu: Felipe; Pará, Edu Dracena, Durval ve Léo; Wesley, Arouca ve Ganso; Neymar, André ve yeniden transfer edilen Robinho. Ayrıca 2010 Copa do Brasil’ini de kazandılar, finalde Vitória’yı büyük bir üstünlükle yendiler. Örneğin, Naviraiense’i 10-0 mağlup ederek “Santástico” (Santos + Fantastic) unvanını yeniden kazandılar. Bu takım, aynı zamanda kendine özgü oyun tarzı ve coşkulu kutlamalarıyla da bilinir.
2011 yılı kulüp için de başarılı bir yıl oldu. Özellikle Neymar’ın başarısı sayesinde pazarlama ve yayın hakları gelirlerinde önemli artışlar yaşandı. Santos, önceki sezondaki kadrodan bazı oyuncularla yollarını ayırırken, kilit isimleri takımda tuttu. Ayrıca, Elano, Alan Kardec ve Ibson gibi Avrupa’dan önemli oyuncular Peixe’nin (Santos’un takma adı) kadrosuna dahil edildi. Bu yıl Santos, Campeonato Paulista şampiyonluğunu kazanarak ezeli rakipleri São Paulo ve Corinthians’i mağlup etti. Takımın ana kadrosu şu şekildeydi: Rafael Cabral; Danilo, Edu Dracena, Durval, Léo; Arouca, Adriano, Elano, Ganso; Neymar ve Borges. Bu takım aynı zamanda Copa Libertadores şampiyonluğunu da kazanarak finalde Peñarol (Uruguay) ile mücadele etti. Aralık ayında Santos, Japonya’ya gitti ve FIFA Kulüpler Dünya Kupası’nda ikinci oldu, finalde Barcelona’ya mağlup edildi.
2012 yılında Santos, yıllık iki şampiyonluk geleneğini sürdürdü ve Guarani’yi mağlup ederek Paulista Şampiyonası’nı, ayrıca Universidad de Chile karşısında Recopa’yı kazandı. Ancak bu dönemde takım içinde parçalanma yaşanmaya başladı ve Ganso (São Paulo), Borges (Cruzeiro), Elano (Grêmio) gibi önemli oyuncular takımdan ayrıldı.
2013 yılı, Santástico döneminin sonunu işaret etti. Takım, üst üste dördüncü Paulista şampiyonluğunu elde edemedi (ikinci oldu). Daha sonra Neymar’ın Barcelona ile yapılan anlaşması sonucu takımdan ayrılması, teknik direktör Muricy Ramalho ve kaleci Rafael Cabral’ın (Napoli’ye transfer) da kulüpten ayrılmasıyla Santos, önceki başarılı döneminin gölgesi kaldı. Santos, 2013 sezonunu yedinci sırada tamamladı ve São Paulo eyaletinden tüm takımlar arasında en iyi sıralamayı elde etti. Sezon sonunda, geçici teknik direktör Claudinei Oliveira, karşılıklı anlaşmayla görevden alındı ve Santos, 2014 yılında göreve başlayacak olan Oswaldo de Oliveira ile sözleşme imzaladı.
Finansal sorunlar ve orta sıralar.
2014 yılında, Santos kulübü Paulistão sezonuna başladı ve çeşitli transferler gerçekleştirdi. Bu transferlerden en dikkat çekeni, kulüp tarihinin en yüksek bonservis bedeliyle alınan oyuncu Leandro Damião oldu. 1 Şubat’ta, altyapıdan yetişen bir diğer oyuncu Gabriel, Botafogo-SP karşısında Santos’un 5-1’lik galibiyetinde takımının 12.000. golünü kaydetti. Turnuva boyunca etkili bir oyun sergileyen ve en verimli hücum performansına sahip olan Santos, finalde dördüncü ligdeki Ituano takımıyla karşılaştı ve penaltı atışlarında mağlup olarak ikinci oldu. 2 Eylül 2014 tarihinde, Oswaldo de Oliveira kulüp yönetiminden gönderildi ve yerine ertesi gün Enderson Moreira getirildi.
Santos Kulübü, 2014 yılında Brezilya Ligi’nde (Brasileirão) 9. sırada yer aldı. 13 Aralık 2014 tarihinde yapılan seçimlerde, Modesto Roma Júnior, 1.329 oy farkla kulübün yeni başkanı olarak seçildi. Kulüp, önceki yönetim kurulu başkanlarından Odílio Rodrigues’in döneminde yaşanan mali sorunlarla boğuşurken, Damião, Arouca, Aranha ve Eugenio Mena gibi oyuncular, ödenmeyen maaşlar nedeniyle kulübe karşı yasal işlemler başlattı.
2015 yılında, kulübün yaşadığı mali sorunlar nedeniyle, bonservis oyuncuları Elano ve Ricardo Oliveira, düşük bir maaşla Santos takımına geri döndü. Aynı dönemde, kulüp, önceki sezonun en pahalı oyuncusu olan Damião’yu da kiralık olarak gönderdi. 5 Mart tarihinde, kulübün henüz yenilgisiz olmasına rağmen, teknik direktör Enderson Moreira görevden alındı.
Marcelo Fernandes, kısa bir süre sonra teknik direktörlüğe getirildi ve aynı yılın Paulista Şampiyonası’nı kazandı. Brezilya Ligi’ndeki (Brasileirão) kötü başlangıcın ardından, Dorival Júnior beş yıllık aradan sonra kulübe geri döndü. Takımı 2015 Copa do Brasil finaline taşıdı ve 130 maçın üzerinde oynadıktan sonra takımı tekrar ilk dört sıraya yerleştirdi.
Dorival, kulüpte 2016 sezonunda da görevine devam etti ve o yıl Paulista şampiyonluğunu (22. kez) kazandı. Ayrıca, sekiz yıl sonraki ilk Brasileirão birinciliğini elde etti. 2017 sezonu boyunca, kulüp Dorival’ın sözleşmesini feshetti ve yerine Levir Culpi getirildi; ancak, kulübün Copa Libertadores’ten elenmesi ve alınan kötü sonuçlar nedeniyle Levir de görevinden alındı.
9 Aralık 2017 tarihinde, José Carlos Peres kulübün yeni başkanı olarak seçildi. Onun başkanlık döneminin ilk teknik direktörü Jair Ventura oldu; Ventura, takımı Süper Lig’den düşme tehlikesiyle karşı karşıya kalması üzerine Temmuz 2018’de görevinden ayrıldı. Daha sonra Cuca (önce de 2008 yılında bu takımda görev yapmıştı) göreve getirildi ve kulübü ligin 10. sırasına taşıdı.
2019 sezonunda Santos kulübü, tanınmış teknik direktör Jorge Sampaoli’yi takımın başına getirdi. Sampaoli yönetiminde kulüp, ligde ikinci sırada yer aldı; ancak kupalarda ve eyalet liginde aynı başarıyı tekrarlayamadı. Takım, Copa Sudamericana’da ilk turda elendi, Copa do Brasil’de 16.turda ve Paulistão’da ise yarı finalde mücadeleyi bırakmak zorunda kaldı.
Sampaoli’nin istifasının ardından, 2020 sezonu için Jesualdo Ferreira takımın başına getirildi. Ancak, takımın Paulistão’daki performansı, Série A takımları arasında en kötü olanıydı ve Ağustos ayında Jesualdo görevden alındı. Yerine Cuca getirildi. Kısa bir süre sonra, başkan José Carlos Peres görevinden uzaklaştırıldı ve yerine geçici olarak başkan yardımcısı Orlando Rollo atandı (Rollo, daha önce de Peres ile yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle kulüpten ayrılmıştı).
Santos Kulübü, 2020 sezonunda, Cléber Reis, Yeferson Soteldo ve Felipe Aguilar’ın ödenmemiş borçları nedeniyle FIFA tarafından çeşitli yaptırımlarla karşılaştı. Bu yaptırımlar, kulübün genç yeteneklerinin A takımda forma giyme fırsatı bulmasına yol açtı; bunlardan en dikkat çekeni, sadece 15 yaşında olmasına rağmen Ângelo oldu. 12 Aralık 2020 tarihinde, Andrés Rueda, kulüp tarihinde ilk kez düzenlenen online seçimlerle 2021-2023 dönemini kapsayan üç yıllık bir görev süresi için başkan olarak seçildi.
Düşüş ve Süper Lig’den düşme.
Ocak 2021’de Santos, 2020 Copa Libertadores’in finaline yükseldi; ancak, maçın uzatma dakikalarında attığı golle yerel rakipleri Palmeiras’a mağlup oldu. Aynı ay içinde, teknik direktör Cuca kulüpten ayrılma kararı aldı ve onun yerine, 2021 sezonu için Arjantinli Ariel Holan göreve getirildi.
Holan, Campeonato Paulista’daki başarısız bir performansın ardından Nisan 2021’de görevinden ayrıldı ve Mayıs ayında Fernando Diniz teknik direktör olarak göreve getirildi; ancak Diniz, takımın Série A’da düşme tehlikesiyle karşı karşıya kalması üzerine Eylül ayında görevden alındı. Fábio Carille, sezonun kalanını yönetti ve takımı 10. sıraya taşıdı. Carille, Şubat 2022’de görevinden uzaklaştırıldı ve yerine Arjantinli teknik direktör Fabián Bustos getirildi.
Santos Kulübü, 2023 sezonunun son maçında kendi sahasında Fortaleza’ya karşı 2-1’lik bir mağlubiyet yaşadı ve bu sonuçla ligin 17. sırasına yerleşerek, 111 yıllık tarihinde ilk kez Campeonato Brasileiro Série B’ye düşme tehlikesine girdi. 9 Aralık 2023 tarihinde yapılan seçimlerde Marcelo Teixeira, kulübün yeni başkanı olarak seçildi; Teixeira, bu göreve 14 yıl aradan sonra geri dönmüş oldu.
Kulübün tarihinde ilk kez ikinci ligde mücadele ettiği 2024 sezonunda, teknik direktör olarak görevine geri dönen Carille, takımı 2024 Campeonato Paulista finallerine taşıdı. Kulüp ayrıca, son iki maç öncesinde Série B şampiyonluğunu garantilemiş olsa da, Carille 18 Kasım’da, sezonun son karşılaşması öncesinde görevden alındı.
Série A’ya dönüş ve Neymar.
2025 sezonu öncesinde, Pedro Caixinha kulübün yeni teknik direktörü olarak göreve getirildi. Aynı yılın 31 Ocak tarihinde, kulüp Neymar’ın beş aylık bir sözleşmeyle takıma geri döndüğünü duyurdu. Ancak, bu sezon ligde beklentilerin altında kalarak 12. sırada tamamlandı. Neymar, çeşitli küçük sakatlıklar nedeniyle düzenli olarak forma giyemedi ve Caixinha daha sonra Cleber Xavier tarafından, ardından da Juan Pablo Vojvoda tarafından değiştirildi. Bu değişiklikler, takımın düşme tehlikesinden kurtulmasına yardımcı oldu.
Neymar, 2026 sezonu için geçerli olmak üzere sözleşmesini bir yıl uzattı. Vojvoda, mart ayına kadar teknik direktörlük görevini sürdürdü; bu tarihte yerine Cuca getirildi.
Kulüp Arması
Kulübün kuruluş aşamasında seçilen ilk renkler, Concórdia Kulübü’ne bir saygı ifadesi olarak beyaz, açık mavi ve altın sarısıydı. Ancak o dönemlerde bu renklerin forma üzerine uygulanmasının zorluğu, kulübün kuruluşundan bir yıl sonra yönetim kurulu toplantısına yol açtı. Pelúcio Paul, resmi renkleri beyaz ve siyah olarak değiştirmeyi önerdi. Paul’a göre, beyaz renk barışı temsil ederken, siyah renk soyluluğu ifade etmektedir. Bu öneri, kulüp üyeleri tarafından geniş destek gördü ve Santos Kulübü başkanı Raymundo Marques, kulübün temellerini bu yeni renklere dayanarak oluşturdu.
Kulübün kuruluşundan bu yana, Santos farklı dönemlerde sekiz farklı arma kullanmıştır; ancak tüm armalarda küçük değişiklikler yapılmıştır. 1912 yılında, Santos siyah ve beyaz şeritli bir kalkan benimsedi. Bu kalkanın ortasında, kulübün ilk deri futbollarından biri yer alıyordu ve çapraz bir bant üzerinde “SFBC” harfleri bulunuyordu. Santos, kuruluş planlarını yapmak için kullandığı Concórdia Kulübü’ne saygı göstermek amacıyla, arma olarak mavi bir dairenin içinde bulunan üç altın renkli limon harfi (S, F ve C) içeren bir tasarım kullandı. 1912 yılının sonunda, arma yeniden tasarlandı ve dairenin etrafına beyaz bir şerit eklendi. Bu beyaz şerit, altın rengi bir limon kenarlığı ile çevrelenmişti. Harfler beyaz renkteydi ve dış hatları altın renkli limondandı. Bu renklerin tutarlı bir şekilde elde edilmesindeki zorluklar nedeniyle, arma beyaz bir rozete dönüştürüldü; bu rozetin etrafı siyah bir çerçeveyle çevrildi ve “SFC” harfleri siyah renkte kullanıldı.
1913 yılında kulübün arması yeniden tasarlandı ve bir küre üzerine yerleştirildi. Bu küre üzerinde enlem ve boylam çizgileri ile ekvator gösteriliyordu. Armanın siyah, çapraz bir bandı bulunuyordu ve bu banda beyaz renkli olarak “S.F.C.” yazılmıştı. Bandın üzerindeki kısım beyaz renkteydi ve sol üst köşede bir futbol topu yer alıyordu. Alt kısım ise siyah ve beyaz çizgili bir arka plana sahipti. Armanın en üst kısmında bir taç bulunmaktaydı. 1915 yılında, kulüp geçici olarak “União Futebol Clube” adını aldı ve bu dönem için geçici bir arma tasarlanması gerekti. Bu geçici arma, beyaz bir şerit üzerine “União F.C.” yazılıydı ve siyah bir arka plana sahipti. 1925 yılında, küre ve taç armadan kaldırıldı ve arma, gelecekteki tasarımına kavuştu; bu tasarım daha sonra 2005 yılında küçük değişikliklerle yeniden düzenlendi.
27 Aralık 2022 tarihinde, kulüp amblemine bir taç ekledi. Bu, daha sonra iki gün sonra vefat edecek olan Pelé’nin anısına yapıldı. Taç, amblem üzerinde, iki yıldızın arasına yerleştirildi; bu yıldızlar, kulübün 1962 ve 1963 yıllarındaki Intercontinental Cup şampiyonluklarını temsil etmektedir. Bu değişiklik, Kasım ayında onaylanan yeni tüzüğe dahil edilmiştir. Tüzüğün 103. maddesi şu şekilde belirtmektedir: “Santos, erkek ve kadın kategorilerinde, profesyonel, amatör ve futsal maçlarında, tüm formalarında, mevcut dünya şampiyonluk yıldızlarının üzerinde, kalıcı bir şekilde Edson Arantes do Nascimento, O Rei Pelé’ye saygı olarak bir taç kullanacaktır.”
Sponsorluk
Santos Kulübü, 1979 yılından bu yana 38 farklı sponsorla anlaşma yapmıştır. Rainha, kulübün ilk forma üreticisi olarak tarihe geçmiştir. Brezilyalı mobilya ve ev aletleri perakende zinciri Casas Bahia, “Peixe” lakaplı Santos’un ilk sponsoru olmuştur. Şu anda kulüp, öncelikle forma üreticisi Umbro tarafından desteklenmektedir.
Kulüp, aynı zamanda çeşitli sponsorlara da sahiptir ve bu sponsorlar kulübe önemli yatırımlar yapmaktadır. Mevcut sponsorlar arasında Brezilya’nın önde gelen bankalarından Caixa, Brezilya’da ikinci en çok satan bira markası Brahma, Semp ve Brezilya merkezli telekomünikasyon şirketi Algar Telecom bulunmaktadır.
Stadyum
Santos kulübü, kuruluşundan kısa bir süre sonra, Macuco semtindeki bir alanda antrenmanlarını yapmaktaydı. Ancak bu saha, resmi maçlara ev sahipliği yapmak için gereken minimum boyut standartlarını karşılamıyordu. Bu nedenle Santos, Ana Costa Bulvarı’ndaki “Igreja Coração de Maria” sahasını kullanıyordu. Ancak bu saha da diğer kulüpler tarafından da kullanılmaktaydı. 1915 yılında durum dayanılmaz hale geldi; Santos, sahanın kullanım zamanlaması konusunda diğer şehir takımlarıyla sürekli anlaşmazlıklara giriyordu ve bu durum, kulübün uluslararası hazırlık maçları için gelen birçok talebi reddetmesine neden oluyordu. Bu sorunu çözmek amacıyla, kulüp yöneticileri şehrin farklı bölgelerinde arazi araştırmalarına başladı. 31 Mayıs 1916’da yapılan genel kurulda, Vila Belmiro semtindeki 16.500 metrekarelik bir alanın satın alınması oybirliğiyle kabul edildi. Aynı yılın 12 Ekim tarihinde, Vila Belmiro spor kompleksinin açılışı yapıldı. İlk maç, 10 gün sonra, 1916 Campeonato Paulista kapsamında Ypiranga ile oynandı ve Santos, bu maçı 2-1’lik skorla kazandı. Adolpho Millon Jr., bu stadyumdaki ilk golü atan oyuncu oldu.
Vila Belmiro Stadyumu’nun kapasitesi zaman içinde çeşitli değişikliklere uğramıştır. En yüksek kapasite, 1964 Campeonato Paulista maçında Santos ile Corinthians arasındaki 0-0 beraberliğinde 32.989 izleyiciyle gerçekleşmiştir. O tarihten itibaren, modernizasyon çalışmaları nedeniyle kapasitede bir dizi azaltma yapılmıştır. Son değişiklik ise, 27 Ocak 1998’de yapılan ve FIFA’nın minimum önerdiği seviyenin üzerinde olan 1200 lux aydınlatma sisteminin kurulumudur. Vila Belmiro, 1949 Copa América’ya ev sahipliği yapmış, 1962 Copa Libertadores finalini ve 1998 Copa CONMEBOL finalini burada oynamıştır. Ayrıca, 2010 yılında bir Copa do Brasil finaline de ev sahipliği yapmıştır. Kapasitesinin nispeten düşük olması nedeniyle, Santos Kulübü, özellikle önemli maçlarda Estádio Palestra Itália, Pacaembu ve Morumbi (hepsi São Paulo’da) gibi stadyumları ve Rio de Janeiro’daki Maracanã’yı kullanmaktadır. Mevcut Santos Kulüp Başkanı Luis Alvaro Ribeiro ve diğer kulüp yöneticileri, Santos yakınlarındaki Cubatao şehrinde 40.000 kişilik bir stadyum inşa etme konusunda anlaşmaya varmışlardır. Bu stadyum, sezon boyunca maçların yaklaşık %70’inin oynandığı yer olacak ve takımın gelirini artıracaktır.
2005 yılının Ekim ayında, “Rei Pelé” Eğitim Merkezi açılışı gerçekleştirildi. Jabaquara semtinde bulunan bu eğitim tesisi, Brezilya’nın en modern tesislerinden biri olup, birinci takım için tıbbi ve antrenman imkanlarının yanı sıra, “Recanto dos Alvinegros” adlı bir otele de sahiptir.
Centro de Treinamento Meninos da Vila, Saboó semtinde bulunan ve Vila Belmiro stadyumuyla aynı büyüklükte iki futbol sahasına sahip bir antrenman merkezidir. Bu tesis, oyuncuların eğitimi ve gelişimi amacıyla kurulmuştur. İki saha, genç yetenekler Diego ve Robinho’nun anısına adlandırılmıştır. Merkez, Ağustos 2006 tarihinde açılmıştır.
Marka
Santos kulübünün küresel başarısının temelinde, “Os Santasticos” takımının lideri olarak gösterdiği başarı yatmaktadır. Bu ikonik takımda Gilmar, Mauro, Mengálvio, Coutinho, Pepe ve Pelé gibi isimler yer almıştır. Bu durum, kulüp ve markanın dünya çapında büyük bir ilgi görmesine neden olmuş ve beş kıtada popülerliğini artırmıştır. Birçok yerel ve uluslararası kulüp, Santos’a olan hayranlıklarını göstermek amacıyla kurulmuştur. Örneğin, Macapá şehrinde 1973 yılında Santos Futebol Clube do Macapá, João Pessoa şehrinde ise 1949 yılında Santos Futebol Clube do João Pessoa kurulmuştur. Angola’nın Viana kentinde 2002 yılında Santos Futebol Clube de Angola faaliyetlerine başlamıştır. Porto Alegre şehrindeki Santos Futebol Clube de Alegrete de, kulübün Paulista modelinden ilham almıştır. Guyana’daki Providence şehrinde bulunan Santos F.C., kulübün küresel başarısının bir başka örneğidir. Jamaika’nın Kingston şehri takımı olan Santos Football Club, dört kez ulusal şampiyonluk kazanmış olup, hem kulübe hem de Brezilya milli takımına saygılarını sunmak amacıyla, kulüp adını ve armasını kullanırken, armadaki beyaz rengi sarıyla değiştirmektedir. Amerika Birleşik Devletleri’nin Oak Park şehrinde bulunan “Santos FC Academy”, kulübün adını kullanarak gençlere futbol eğitimi veren bir akademi olup, bu da kulübün mirasının ne kadar geniş bir coğrafyaya yayıldığını göstermektedir. Japonya’nın Iwata kentinde 1993 yılında kurulan “Santos FC Soccer Academy Japan” popülerliğini artırmış ve altı ila on dokuz yaş arasındaki gençlere futbol eğitimi vermektedir. Kulüp, markasını 2008 yılında Mısır’ın Kahire şehrine de taşımıştır. Amerika Birleşik Devletleri’nin Florida eyaletindeki Orlando şehrinde bulunan “Santos FC’s Soccer Academy” da kulübün uluslararası faaliyetlerinden biridir. Hong Kong’da Nene Leung tarafından kurulan “Nene & The Santos Boys” adlı grup, Çinli ve Hong Kong’lu taraftarlardan oluşmakta ve Santos maçlarını takip etmekle meşgul olmaktadır.
Santos, Brezilya’nın en ekonomik olarak güçlü ve zengin futbol kulüplerinden biridir; 2011 yılında yıllık cirosu 45,1 milyon ABD doları (31,5 milyon Euro) olup, değer açısından da 86,7 milyon ABD dolarının (60,6 milyon Euro) üzerinde bir değere ulaşarak en değerli kulüplerden biri haline gelmiştir. Aynı yıl, Santos’un kadrosu Güney Amerika’daki en değerli kadro olmuş ve değeri 82 milyon Euro’nun üzerine çıkmıştır. Bu değer, Hollanda Eredivisie, İngiltere Football League Championship, Portekiz Primeira Liga, Ukrayna Premyer-Liha, Türkiye Süper Lig, Rusya Premier Ligi, Fransa Ligue 1’deki çoğu kulübü, Almanya Bundesliga, İtalya Serie A, İspanya La Liga ve İngiltere Premier Lig’deki kulüplerin yarısından fazlasını geride bırakmıştır. Konami’nin resmi Copa Libertadores video oyununun ikincisi sponsoru olan Pro Evolution Soccer serisi, Santos’u Pro Evolution Soccer 2012 adlı video oyunuyla temsil etmiştir. Bu, kulübün bir video oyunda yer aldığı ilk örnektir. Takımın, o dönemin Avrupa, Uruguay ve Arjantin takımlarının tercih ettiği fiziksel oyun anlayışının aksine, gösterişli ve hücum odaklı oyun tarzı, Santos’un tüm kıtalardaki (Antarktika hariç) 50’den fazla ülkeyi ziyaret etmesine olanak tanıyan sürekli bir dünya sergisi olmuştur. Kulübün ticari ve sportif başarıya odaklanması, genellikle kronik kayıplarla karakterize edilen bir sektörde önemli karlar sağlamıştır. Santos markasının gücü, özellikle FIFA Dünya Kupası’ndaki zaferleriyle tanınan oyuncular tarafından desteklenmiştir. Pelé, ulusal bir kahraman olarak kabul edilir ve futbol dünyasına yaptığı katkılarla bilinir. Ayrıca, Brezilya’daki yoksul çocukların yaşam koşullarını iyileştirmeye yönelik politikalere olan desteğiyle de tanınır (Santos ile 1000. golünü attığında, bu golü Brezilya’daki yoksul çocuklara adadı). Kariyeri boyunca “Futbolun Kralı” (O Rei do Futebol), “Kral Pelé” (O Rei Pelé) veya sadece “Kral” (O Rei) olarak anılmıştır. 2013 yılında Santos, Pelé ile bir sözleşme imzalayarak onun kulübün küresel elçisi olmasını sağladı ve bu anlaşma 2014 yılında ömür boyu sürecek bir kontrata dönüştürüldü. Kulüp, pazarlama kampanyalarında hala onun imgesini kullanmaya devam etmektedir.
Taraftar Grupları
Santos, Brezilya’nın en popüler kulüplerinden biridir. Kulübün taraftarları sadece Brezilya’nın tüm bölgelerinde değil, aynı zamanda dünyanın çeşitli ülkelerinde de bulunmaktadır. Erken 2006 yılında araştırma şirketi Institute DataFolha tarafından yapılan bir anketin sonuçlarına göre, Santos, Brezilya’daki en popüler dördüncü futbol kulübüdür. Anket sonuçlarında, Santos’un Brezilya nüfusunun %4’ü tarafından tercih edildiği ve bu oranın yaklaşık 10 milyon taraftara denk geldiği belirtilmiştir. Santos FC’nin dünya genelinde yaklaşık 20 milyon taraftarı olduğu ve Afrika, Avrupa, Kuzey Amerika ve Latin Amerika ülkelerinde geniş bir hayran kitlesine sahip olduğu tahmin edilmektedir.
Santos, “Torcida Jovem do Santos”, “Sangue Jovem” ve “Força Jovem Santos” gibi çeşitli organize taraftar gruplarına ev sahipliği yapmaktadır. Kulüp, Brezilya’daki en çok üyeye sahip kulüplerden biridir ve şu anda 70.000’in üzerinde üyesi bulunmaktadır.
Ezeli Rekabetler
Santos kulübü, kendi şehri içinde doğrudan bir rakibi olmamasına rağmen, tarihsel rekabetlerini genellikle yakındaki São Paulo şehrinden gelen Corinthians, São Paulo ve Palmeiras takımlarıyla yürütmüştür. Santos ile São Paulo arasındaki derbi maçı “San–São” olarak bilinir ve Brezilya’nın en büyük derbilerindendir; çünkü her iki takım da dünya şampiyonlukları yaşamış ve üç kez Copa Libertadores kupasını kazanmıştır. Palmeiras ile olan rekabet ise “Clássico da Saudade” (Nostalji Derbisi) olarak anılır; çünkü 1960’larda, bu iki takım Brezilya futbolunda önemli oyunculara sahip olmuş ve sürekli olarak şampiyonluk yarışlarında yer almışlardır. Corinthians ile olan rekabet ise takımların renklerinden dolayı “Clássico Alvinegro” (Siyah-Beyaz Derbisi) olarak bilinir.
Kulüp İstatistikleri ve Rekorlar
Pelé, 1956’dan 1974’e kadar Santos formasıyla sahaya çıktığı 1106 maçla kulüp tarihinin en çok forma giyen oyuncusudur. İkinci sırada ise 750 maçla Pepe bulunmaktadır. Kaleciler arasında ise Agenor “Manga” Gomes, 404 maçlık performansıyla zirvede yer alır. Zito (727), Lima (696), Dorval (612), Edú (584) ve Clodoaldo (510) da Santos’ta 500’den fazla maça çıkan diğer oyuncular arasındadır. Pelé, aynı zamanda kulübün tüm zamanların en çok gol atan oyuncusudur ve kariyeri boyunca 1091 gole imza atmıştır. Pepe (405), Coutinho (370), Toninho Guerreiro (283) ve Feitiço (216) de Santos formasıyla 200’den fazla gol kaydeden diğer oyuncular arasındadır.
Borges, kulüp tarihinin bir sezonda en çok gol atan oyuncusu unvanını elinde bulundurmaktadır; 2011 sezonunda 23 gol kaydetmiştir. Feitiço’nun 1931 Campeonato Paulista’da attığı 31 gol, o dönemki tek maçlık rekoruydu; bu rekor daha sonra Pelé tarafından 1958 yılında 58 gole çıkarılmış ve hala geçerliliğini korumaktadır. Santos kulübünün resmi olarak bir maçta en yüksek seyirci sayısı ise 1963 yılında Intercontinental Cup’ta kaydedilen 132.728’dir. Santos, Brezilya futbolunda da birçok rekora sahiptir; bunlar arasında en çok lig şampiyonluğu (2011 itibarıyla 8) ve üst üste kazanılan sezon sayısı (1961’den 1965’e kadar olan 5 sezon) yer almaktadır.
Santos, Copa Libertadores’taki başarılarıyla öne çıkan Brezilya’nın en başarılı takımlarından biridir. Kulüp, 1962, 1963 ve 2011 yıllarında bu kupayı kazanarak önemli bir başarı elde etmiştir. Santos, aynı zamanda Copa Libertadores yarı finalinde toplam yedi kez yer alarak, bu aşamaya kalma konusunda Brezilya’nın en başarılı takımlarından biridir. Ayrıca, kulüp, 1963 sezonunda tek mağlubiyetle Copa Libertadores’u kazanan ilk Brezilya ekibi olmuştur. 1962 yılında Santos, Paulista, Taça Brasil ve Copa Libertadores kupalarını kazanarak unutulmaz bir sezon geçirmiştir.
