Manchester United’ın 21 Yıllık Yas Arasını Açan At

Ve işte yine buradaız, yine o noktadayız: geceler çöktükçe Manchester United bir teknik direktörü işten çıkarmaya hazırlanırken. Sonbahar; sislerin, olgunlaşmış meyvelerin ve Old Trafford’daki bir krizin mevsimi. Pazar günü Bournemouth’a karşı sahada 3-0’lık mağlubiyet, bir önceki haftaki Como’ya karşı 4-1’lik yenilginin ardından geldi ve Michael Carrick’e görev kalıcı olarak verildiği andan beri birçok kişinin korktuğu şeyi net biçimde ortaya koydu: o bu işin üstesinden gelemiyor.

Ama sonra, kim olabilirdi ki? 13 yılda tükenmek bilmez bir liste kadar çok teknik direktörü deneyip geçtikten sonra, belki de asıl sorunun teknik direktör olmadığı üzerine düşünmek gerekir. Belki sorumluluk, atamaları yapan futbol direktörü Jason Wilcox ya da genel müdür Omar Berrada’ya yüklenebilir mi? Yoksa sportif operasyondan sorumlu, maliyet kesimlerini üstlenen, azınlık hissedori olan ve vergiden kaçak statüsündeki Sir Jim Ratcliffe’e mi? Ya da 2005’te kaldırmalı satın alma ile kulübi boraca batıran ve o günden beri felaket üstüne felaket kararlar alarak İngiltere ligleri tarihindeki en başarılı kulübü, sembolik olarak sızan bir çayırı olan, orta sıralarda takılan alay konusu bir kulübe indirgeyen Glazer ailesine mi?

Bütün bunların nereden başladığını hatırlamak gerekir. United hikayesi klasik bir tragedya görünümü kazandı ve tüm iyi tragedyalar gibi bu da küçük, görünüşte bağlantısız bir anla başlar; öyle bir an ki, kibrin büyüttüğü bu an bütün yapının çökmesine yol açar.

1999 yılında İrlandalı milyoner John Magnier’e ait olan Mull of Kintyre, York’ta Gimcrack Stakes’ı kazandı. Gelenek gereği Gimcrack Yemeğinde kazanan sahibinin bir konuşma yapması gerekiyordu ancak halka konuşmaktan hoşlanmayan utangaç bir adam olan Magnier, bu konuşmayı arkadaşı Manchester United’ın menajeri Alex Ferguson’a yaptırmak istedi. Yarış çevresi ise bunu reddetti: Konuşma mutlaka sahibi tarafından yapılmalıydı. Onlara baş kaldırmak isteyen Magnier, Ferguson’ı diğer bir atın—Juniper—sahibi olarak gösterdi. Bir yıl sonra Juniper, Gimcrack Stakes’ta çok farkla yenildi. Ancak Magnier kararlıydı. Üç yıl sonra ise Ferguson’ı, ilk üç yarışını kazanan Rock of Gibraltar’in sahibi yaptı. Rock of Gibraltar, Gimcrack’ı kolayca kazandı ve Magnier, yarış otoritelerine mecazen ortadaki parmağını gösterirken Ferguson’ın yaptığı konuşmayı izledi.

Magnier büyük ölçüde eğlence peşinde olsa da aynı zamanda bir arkadaşı için de bir iyilik yapmaktan, Ferguson’a yarışları daha iyi deneyimlemesinden hoşlandı ve atın bu kadar ünlü bir isimle özdeşleşmesinden yarar sağladı. Buna ek olarak Ferguson, United’ın başkanı Martin Edwards ile iyi geçinmiyordu ve futbol kulüplerinin iyi yatırımlara dönüştüğü yönünde bir izlenime sahipti. Buna uygun olarak Magnier ve iş ortağı JP McManus, United’da pay satın aldı. (Tam hikaye gazeteci David Walsh tarafından burada inceleniyor).

Ancak ortaya çıkan şu oldu: Rock of Gibraltar, herkesin tahmin ettiğinden çok daha iyi bir attı ve üst üste yedi Group One yarışını kazandı. Üreme (döl) ücretleri milyonlarca pound değerinde olacaktı. Ferguson, sözlü anlaşmanın kendisine Rock of Gibraltar’in kazandığı ödülün yüzde 50’sini (yaklaşık 800.000 pound) ya da döl ücretlerinin yüzde 50’sini seçme hakkı verdiğine inanıyordu; bu da milyonlarca pound değerinde çıkıyordu. İkincisini seçti. Magnier’in anısı ise oldukça farklıydı: Ödülün yüzde 5’i ya da yılda bir döl hakkı.

Ferguson dava açtı ve sahiplik belgelerindeki adıyla, dava mahkemeye gitseydi muhtemelen kazanırdı. Ancak ardından Ferguson’ın United’daki bazı finansal işlemlerine dair söylentiler yayılmaya başladı. Kulübün genel kurulumda görev alan ücretli kişiler zor sorular ortaya çıkardı, ardından Magnier ve McManus, gizemli bir şekilde Daily Mail’e sızan 99 soruluk bir listeyi United yönetim kuruluna iletti. United son derece utandı. Taraftarlar yarış toplantılarında Magnier ve McManus’a karşı gösterilere başladı. Bir uzlaşıya varıldı ve Ferguson’ın davayı geri alması için kendisine 2,5 milyon sterlin ödendi. Ancak zarar verilmişti.

Magnier ve McManus, United’daki hisselerini satmaya karar verdi ve başka bir pay sahibi hazır ve bekliyordu: Malcolm Glazer. Ferguson, kaldırmalı satın alım operasyonunu başlatan Glazer’i destekledi. Magnier ve McManus, 2005 yılında hisselerini 260 milyon sterline sattı ve 100 milyon sterlinden biraz az bir kâr elde etti. Ratcliffe’i, 2024’te benzer bir payı satın alanı, bekleseydiler, bundan yaklaşık 1 milyar sterlin daha fazla alırlardı. Ferguson için bir tehdit bertaraf edilmişti.

Sorun, Glazer ve ailesinin İngiliz tarihinin en kötü kulüp sahiplerinden biri olacağı kanıtlanmasıydı. Yirmi yıl boyunca United, borçlanma içinde sürüklendi ve sürekli kötü futbol kararları aldı. Ferguson’ın takımı yeterince iyiydi ve kişiliği yeterince büyükü, ki devralmadan sonra United beş lig şampiyonluğu ve bir Şampiyonlar Ligi kazandı; ancak dehası gittikten sonra geriye hiçbir şey kalmadı.

Yedi kusurlu teknik direktör ataması ve birbiriyle çelişen çok sayıda yaklaşım üzerine otuz yıla yayılan bir krizin son kurbanı Carrick. Bu denli uyuşmayan bir kadronun kolayca hallolması söz konusu değil. Bir atın eksikliğinden dolayı bir kulüp kaybedildi.

• Bu, Guardian US’un bir haber bülteni olan Soccer Desk’ten alınmış bir alıntıdır. Ücretsiz abone olmak için buraya tıklayın.