Kimyasal yapı ve geometrik konumlandırma
Karbon tetraklorür ya da tetraklorometan, CCl₄ formülüne sahip bir kimyasal bileşiktir. Molekül içinde dört klor atomu, merkezî bir karbon atomuna tek kovalent bağlarla birleştirilmiştir. Bu atomlar, dört yüzlü (tetrahedral) konfigürasyonda köşeler simetrik olarak konumlandırılır. Kaynak, molekülün metan ile aynı tetrahedral yapıya sahip olduğunu belirtmektedir.
Bu simetrik geometri, bileşiğin apolar olmasıyla ilişkilendirilmektedir. Kaynağa göre, tam olarak bu simetrik geometri nedeniyle CCl₄ apardır. Karbon atomunun yükseltgenme seviyesi +4’tür; metanınkini (-4) tersi olup, karbon dioksitle aynıdır.
Molekül ağırlığı bileşimi
153,82 olan molekül ağırlığının %7,81’i karbondan, %92,19’u klordan oluşmaktadır. Bu oranlar kaynakta açıkça verilmiştir.
Fiziksel özellikler
Karbon tetraklorür renksiz, şeffaf ve uçucu bir sıvıdır. Kloroforma benzer bir kokusu vardır. Sıvı yoğunluğu oda sıcaklığında 1,59 g/cm³’tür. Buhar yoğunluğu havaya kıyasla 5,3’tür. Kaynak, karbon tetraklorür içinde ses hızının saniyede 926 metre olduğunu bildirmektedir.
Bileşik suda çözünmezken, birçok organik çözücü içinde çözünürlüğe sahiptir. Yanıcı değildir. Suda çözünürlüğü sınırlıdır ve suya katıldığında yoğunluğundan ötürü dibe çöker. Sıcaklık arttıkça karbon tetraklorürün sudaki çözünürlüğü artar; aynı şekilde suyun karbon tetraklorürdeki çözünürlüğü de artar.
Kararlılık ve kimyasal davranış
Karbon tetraklorür kararlı bir bileşiktir. Yanmaz ve genel olarak güneş ışığına karşı dayanıklıdır. Sıvı fazda hidrolize dirençlidir ve sıvı karbon tetraklorürün tahminî yarı ömrü 70 bin yıldır. Nemli ortamda oluşan ana hidroliz ürünleri karbon dioksit ve hidrojen klorürdür.
Kaynak, karbon tetraklorürün havada, demir gibi metallerin varlığında 300 °C’ye kadar ısıtıldığında yüksek konsantrasyonlarda fosgen oluşturabileceğini belirtmektedir. Susuz ortamda karbon tetraklorür 400 °C’de parçalamaya başlar; 500-700 °C civarında klor ve tetrakloroetilene bozunur. Bu süreç için kaynak şu denklemi vermektedir: 2 CCl₄ → C₂Cl₄ + 2 Cl₂.
Safsızlıklar ve stabilizatörler
Karbon tetraklorüre, diğer klorlu çözücülere kıyasla, daha az miktarlarda stabilizatör eklenir. Genellikle stabilizatör olarak korozyon önleyici kimyasallar kullanılır ve stabilizatör miktarı %1’den azdır. Kaynağa göre, karbon tetraklorür için en etkili bulunan stabilizatörler amin, imin, amid ve hidrazin türevleridir.
Karbon tetraklorür içinde görülen en yaygın safsızlıklar arasında trikloroetilen, tetrakloroetilen, 1,2-dikloroetan, fosgen ve karbon disülfür bulunur.
Bu açıklama Vikipedi kaynaklarından uyarlanmıştır ve şu lisans altında sunulur: CC BY-SA 4.0.
Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔
