Filipe Ascensão, DNA 5.15d’ni Jakob Schubert için korudu

Jakob Schubert DNA’yı 10 Ekim’de tırmandığında, dünyanın en zor yollarından birini tamamlarken, Filipe Ascensão ipin diğer ucundaydı. Portekizli tırmanıcı, kendi 5.14b projesi üzerinde çalışmak için Fransa’ya gelmişti. Bunun yerine, tarihi bir tırmanışı canlı yayında izlerken, kendisini bir anlık durumun içinde buldu. Beklenmedik bir şekilde Filipe, sportırmanışın en belirleyici anlarından birinin parçası oldu.

Ascensão, Verdon Kanyonu’na arkadaşı Francisco Pires ile gelmiş, muhteşem kireçtaşı duvarlarda birkaç hafta geçirmeyi bekliyordu. Sonra Schubert, Avusturyalı tırmanış devi, 2022’de Seb Bouin tarafından açılan DNA’ı, 5.15d (9c) denemek için geldi.

“Elbette, onu gelirken gördüğümde, ‘Ah, bu adam DNA’ı, 9c’yi denemeye geliyor’ diye düşündüm” diyor Ascensão.

Schubert, daha önce Adam Ondra ile yaptığı denemelerin görüntüleriyle zaten büyük ilgi görmüştü. Ancak Ascensão’ı şaşırtan, olağanüstü tırmanış yaşanmasına rağmen kayalığın etrafındaki atmosferin ne kadar sıradan kaldığıydı.

Instagram’da bu gönderiyi görüntüle

“İlk günden itibaren o ve ekibi sadece tırmanıcıydı. Başka hiçbir şey değil. Kendisini bir süperstarmış gibi davranmadı. Birbirimizle konuşuyor, birbirimizi destekliyor, birbirimize sesleniyorduk. Bence asıl mesele bu.”

Schubert’i çevreleyen üretim oldukça sıradan değildi. Ekibi, DNA üzerindeki denemeleri yayınlamaya hazırlanıyordu; bu, internet alımının zayıf olduğu ve erişimin 25 dakikalık bir yürüyüş gerektirdiği uzak bir kanyon için iddialı bir girişimdi. Kameralar, dronlar ve diğer ekipmanlar duvara indirilmek zorunda kalırken, ekibi güvenilir bir bağlantı kurmaya çalıştı.

Instagram’da bu gönderiyi görüntüle

Ascensão için bu operasyon olağanüstü bir manzaraydı: “Kendimi bir tırmanış filmindemişim gibi hissettim. Muhteşemdi.”

Bu arada, o ve Pires kendi projeleri üzerinde çalışmaya devam etti. Schubert iki gün tırmandıktan sonra dinlendi, ardından deneme ve dinlenme arasında gidip gelen bir düzene yerleşti. Ascensão, Schubert ertesi gün kaya başında olup olmayacağını sorduğunda bunun pek önemsemedi. Sonra o soru geldi.

“Jakob bana, ‘Bana bir anchor (güven) verir misin, sinir olur musun?’ diye sordu. Ben de, ‘Adam, bu bir sorun değil,’ dedim.

‘Puta que pariu!’ hemen verdiği tepkiydi.

Schubert’e, “Benimle düşemezsin,” derken şaka yapıyordu ama bu söz, duruma olan rahat yaklaşımını yansıttı. Orada bir tırmanıcıya güven veriyordu ve kameralar bu sorumluluğu değiştiremezdi.

Ancak yayının ilk gününde, beklenmedik rolünün farkına oldukça vardı. Binlerce kişinin izleyebileceğini ve kameraların kendisini de Schubert gibi çekeceğini biliyordu.

Filipe Ascensão ve Jakob Schubert

“Gülmemeye çalışıyordum çünkü kameranın bende olduğunu biliyordum ve orada nasıl olacağımı bilmiyordum,” diyor.

Şubert’i cesaretlendirmeye odaklandı, enerji vermeye çalışırken ipin farkında kalmaya özen gösterdi. Deneyim yabancıydı ama işin kendisi değildi.

“Jakob’a bir miktar enerji vermeye çalıştım, çünkü bunun tarihi bir an olduğunu biliyordum, onu cesaretlendirmeye çalıştım.”

Ascensão yeni değildi. Yakında Portekiz’de bir 9a önermişti ama DNA başka bir zorluk seviyesindeydi. Schubert’in rotayı tırmanırken onu izlerken, birinin bu baskıyla nasıl baş edebileceğini merak ettiğini fark etti.

“Ona sordum, ‘Bu baskıyla nasıl baş ettiğini bilmiyorum, çünkü ben olsaydım bununla baş edebilir miydim bilmiyorum,’”

İlk yayınlanan denemenin ardından, Ascensão telefon sinyali aramaya çıktı. WhatsApp grubu mesajlarla doluydu, ancak arkadaşları tırmandan çok anchor verenle ilgileniyor gibiydi.

“Sadece beni not alıyor ve benim hakkında konuşuyorlardı,” diyor, gülerken.

Portekizli arkadaşları bir sonraki deneme için bir öneride bulundu: Schubert’i İngilizce yerine Portekizce cesaretlendirmeliydi. Tarihi bir anın parçası olacaksanız, memleketini temsil edebilirsiniz.

Günler geçtikçe kameralar daha az dikkat dağıtıyordu. Ascensão, kaydırmacılık (belay) işinin tanıdık ritmine yerleşti ve Schubert’e tırmanış ortağına göstereceği aynı dikkati verdi.

“Bana göre bu daha düzenli bir kaydırmalıktı. Hiçbir şey değişmedi. Arkadaşımı kaydırıyorsam, ister benden az ister çok tırmanıyor olsun, aynı dikkati gösterirdim ve tüm konulara dikkat ederdim.”

Yaklaşımı, tırmanışa dair daha geniş bir felsefeyi yansıtıyordu. Sporu ciddiye alıyordu ancak keyiften arındırılmış bir yükümse haline gelmesini istemiyordu.

“Bence insanlar tırmanışı çok ciddiye alıyorlar. Tabii ki biz de ciddiye alıyoruz ama profesyoneller var ve profesyonel olmayanlar. Ben profesyonel değilim, o yüzden tırmanırken eğlenceye sahip olmam gerekiyor.”

Kendi tırmanışları iyi gidiyordu. Schubert’i kaydırırken aldığı bir midede, Portekizce Caravan adlı 8c’sini başarıyla tamamlarken, Pires 7b’sini tamamladı. Bu rotalar lojistik bir karmaşıklık yarattı çünkü birkaç zor rota duvarın aynı bölümünü kesiyordu.

DNA yüzeyi neredeyse düz yukarı çıkarken, Gio Placci’nin denediği 9b/+ dereceli La Rage de Adam, DNA’ya sağdan katılıyordu. Portekizce Caravan ise diğer rotaların daha ilerisindeki duvardan geçtiği için tırmanıcıların denemelerini koordine etmeleri gerekiyordu.

“Konuşmamız gerekiyor çünkü aynı anda tırmanamayız,” diyor Ascensão, Schubert’in ekibine seslendiğini hatırlıyor. “Üçümüz aynı anda tırmanıyorsak ve ben başarılı oluyorsam, durmanız gerekiyor çünkü sağdan geliyorum. Avrupa’da araç kullanırken, sağdan geldiğinizde önceliğiniz var.”

Cumhuriyet, atmosfere uygun düşüyordu. Kameralara ve derecelere rağmen tırmanıcılar hâlâ aynı kayalığı paylaşıyor, alan müzakere ediyor ve birbirlerini cesaretlendirmişti.

Ascensão sonra omzunu sakatladı, Placci ise bileğini burktu. Tırmanmaması tavsiye edilmesine rağmen, Ascensão yine de çaya dönüp Schubert’e yardım etmeyi tercih etti.

“Ben de, ‘Jakob, istersen, ben tırnamam ama oradayım. En azından sana iniş (belay) yapabilirim. Sorun değil,’ dedim.”

Schubert bunu kabul etti. Zaten Ascensão’yi biliyor ve ip üzerindeki güvenini kazanmıştı.

Başarılı denemenin sabahı, Ascensão özel bir şey mümkün olduğunu hissetti. Koşullar soğuk ve kuruysa, Schubert ısınırken olağanüstü güçlü görünüyordu.

“Isınırken onu görüyordum ve içimden, ‘Adam, bugün olacak. Bu adam, bugün gerçekten çok güçlü.’ diye geçirdim. Hiç zorlanmıyormuş gibi görünüyordu.”

Schubert denemeye başladığında, Ascensão önceki çalışmalarından dizileri tanıyabiliyordu. Tırmanışı izliyor, ip’in ellerinden geçişini hissediyor ve zorlu bölgeye (crux) doğru ilerleyişi takip ediyordu.

“Çok akışkardı,” diyor Ascensão. “Ona bu kadar çok iniş yapmamamın sebebi de buydu, çünkü bu kadar çok deneme gerekmiyordu; patikanın hareketlerinden ne kadar güçlü olduğunu biliyordum.”

Üçüncü kaya dizisinde bir hareket öne çıktı. Onun ötesinde DNA, Ascensão’nün kendi projesiyle örtüşen bölüme giriyordu. Ne kaldığını biliyordu: 9c yapabilen bir tırmanıcı için nispeten idare edilebilir, uzun bir son bölüm.

“Tam oradayken, zaten biliyordum, adam, bu adamın göndermemesi imkânsız. Onun için son kısım, 25 metrelik bir 8a gibi. Ama 9c yapan bir adam için 8a, hiçbir şey değil.”

Schubert’in hareketi onu ikna etmişti. Güç ve akışkanlık oradaydı ve deneme, önceki çalışmalarından farklı bir karakter kazanmıştı.

“Zaten onun için mutluydum çünkü biliyordum, vaau, ben iniş yapanıyım. Bu işe bak.”

Schubert’in ayağı kısa bir an kaydı ve belirsizlik anı yarattı, ancak toparlandı ve tepeye doğru ilerledi. DNA tamamlanmıştı. Schubert, spor tırmanışının en anlamlı tırmanışlarından birine imza atarak, bir tırmanıcının 9c’sini tekrarlayan ilk tırmanıcı oldu.

View this post on Instagram

Ascensão için kutlama, tırmanış kadar unutulmazdı. Ekip ve tırmanışçılar duvarın önünde toplandı, birbiriyle fotoğraf çektirdi ve birbirini tebrik etti. Schubert, ona kişisel olarak teşekkür etti; zor koşullar altında çalışan küçük bir ekibe sağladığı yardımı takdir etti. Film ekibi ayrıca Ascensão’yu, proje hakkında çekilecek olan yakında vizyona girecek bir film için mülakat yaptı.

Başarılı denemeden önce, biri 9c seviyesini tutmanın 9a veya 9b tutmaktan farklı hissettirip hissettirmediğini sordu.

“Ben de, ‘Hayır. Bende herhangi bir baskı yok. Baskı ipin diğer ucunda,’ dedim.”

Bu, basit bir yanıttı; ancak tırmanışçının ve tutan kişinin sorumlulukları arasındaki farkı özetleyen bir yanıttı. Schubert, tırmanışın fiziksel yükünü, yorgunluğunu ve her hareketin başarı ile bir başka düşüş arasında yer alması bilincinden kaynaklanan baskıyı taşıyordu. Ascensão’nun görevi, dikkatini korumak, ipi yönetmek ve müdahale etmeye hazır olmakydı.

Bu, baskı olmadığı anlamına gelmiyordu. Daha önceki bir denemede, Schubert tırmanırken ip üzerinde bir düğüm olduğunu yerde fark etti. İşi, tırmanışçıyı gereğinden fazla oyalamadan bu sorunu çözmesi gerekiyordu.

“İçimden, ‘Ah, lanet olsun. Bunu çözmem lazım,’ dedim.”

Bu, çok daha büyük bir gösteri içinde küçük bir olaydı; ancak iyi bir tutanın gerektirdiği dikkati gözler önüne serdi. Kameralar Schubert’in her hareketine odaklanırken, Ascensão ekipmanlardan ve herhangi bir şeyin ters gitmesinin sonuçlarından haberdar kalmalıydı.

İnternet sorunları, başarılı tırmanışın izleyicilere gecikerek ulaşmasına neden oldu. Ascensão, görüntüleri izlemek için aceleyle hemen koşmadı. Duşu olmayan küçük bir kamyonette yaşadığı için, güneş batmadan önce yıkanması ve akşam yemeğini yapması gerekiyordu. Sonunda telefon alabilmek için yakındaki bir tepeye yürüdü ve videoyu o akşam sekiz sularında izledi.

“Videoyu izlerken gülüyordum,” diyor. “Bana göre bu… Nasıl açıklayacağımı bilmiyorum.”

Dostları, tarihe tanıklık eden bir olayın parçası olduğu onu hatırlatmak için hemen hazır bulundu. Başlarında Ascensão, birinin kendi rolüyle neden ilgilendiğini anlamakta zorlandı. Schubert’i tırmandırdığını, gerçekte olayın bununla sınırlı olduğunu düşündü.

Schubert, video içinde ona takılarak Ascensão’nun artık dünyanın altı 9c tırmandıranından biri olduğunu söyledi. Ascensão, görüntüleri izleyene kadar Schubert’in ne dediğini fark bile etmedi.

Sonraki gün, kayalıkta tırmanıcılar ona 9c tırmandıran olarak hitap etti. Oyuna katıldı ve tırmanmayı bırakıp tam zamanlı bir tırmandıran olabileceğini ima etti.

Ama kendi tırmanması deneyimin merkezinde kaldı. Schubert, İspanyol Caravan üzerinde ona cesaret verdi ve Ascensão, diz kilitli zorlu bir diziyi aşarken tavsiyelerde bulundu.

“Konuşma, sadece nefes al,” dedi ona Schubert.

Bu, tırmanıcılar arasında sıkça yaşanan bir karşılıklı diyalogdu; notların ne olmasına bakılmaksızın herhangi bir rotada gerçekleşebilirdi. DNA’nın etrafındaki tüm kameralar ve küresel ilgiye rağmen, kayalıktaki dostluk ve destek değişmeden kaldı.

Ascensão, tırmanma tarihine kendi yoluyla girmedi. Sadece doğru yerde, doğru zamanda bulundu; güvenilir bir ortağa ihtiyaç duyan bir tırmanıcıyı tırmandıracak deneyim ve soğukkanlılıkla. Ancak şans tek başına çıkardaki rolünü açıklamaz. Schubert ona güvendi ve Ascensão, kameraların çektiği ve dünyanın izlediği sırada dikkatli kalmayı başardı.

Söyleşirken, Ascensão hala birinin kendi hikayesini dinlemek istemesinden hafifçe şaşkın görünüyordu. Başlarında ne söyleyebileceğini düşünüyordu. Nihayetinde sadece bir tırmandıranlık yapıyordu.

İşte tam da bu, onun bakış açısını değerli kılıyor. DNA, insan tırmanmasının sınırında bir rotada Schubert’in olağanüstü performansı için anılacak. Ascensão, bu başarıya ipi yöneten, dizileri izleyen ve bir denemenin tarihe dönüştüğü anı fark eden kişi olarak başka bir bakış açısı sunuyor.

Projesini tırmanmak için Avrupa’nın dört bir yanını dolaşan Ascensão, kendi 8c’sini gönderdi ve dünyanın en güçlü tırmanıcılarından bazılarıyla aynı duvarda yer aldı; Schubert sonunda DNA’yı tırmandığında ipi elinde tutan o oldu. Katkısı tırmanışın kendisinden farklıydı, ancak tırmanmanın her yerinde temelini oluşturan aynı temellere dayanıyordu: güven, konsantrasyon ve başka bir tırmanıcıyı desteklemeye hazır olma.

Sonradan kendisine “9c’lik inişçisi” denildiğinde, Ascensão bu unvanı kabul edebilir. Yıllar geçtikçe anlatısını kayalık kamp ateşleri başında paylaştıkça lakabının “Portekizli Peygamber”e dönüşmesi mümkün mü? Dünyanın en zor yollarından birinin sonunda tırmanırken ipi elinde tuttuğunu iddia edebilecek çok az kişi var. Filipe Ascensão bunlardan biri.

Bu gönderimi Instagram’da görüntüle