Buster Martin, Dünyanın İlk E11 Derecelendirmeli Tırmanışını Tamamladı

Buster Martin, İskoçya’da Glasgow yakınlarındaki Clyde Nehri kıyısındaki Dumbarton Rock’ta Rhapsody (E11 7a) rotasını tırmandı. Dave MacLeod’un 2006’da ilk kez tırlandığı rota, dünyanın ilk E11 derecelendirmeli rotası olarak British trad tırmanışının en belirgin zorluklarından biri sayılıyor. Martin’in daha önce tırladığı en zor E dereceli rota ise bir E4’tü.

30 yaşındaki Martin, bu başarıyı Nisan’da Katalonya’nın Margalef bölgesinde tamamladığı 5.15b (The Journey) spor rotasından beş ay sonra gerçekleştirdi. Böylece tek takvim yılında hem bir 5.15b spor rotasını hem de bir E11 trad rotasını tırlayan ilk tırmanıcı oldu ve bu iki derecedeymiş gibi az sayıda tırmanıcının (Adam Ondra ile Steve McClure) arasına katıldı.

here

Günün aynı zamanda Requiem (E8) ve Cop Out (E9) rotalarını da içerdiği belirtildi; böylece tek oturumda son derece zorlu bir trad tırmanış yoğunluğu oluştu. Martin’in E11’e çıkışı geleneksel olmayan bir yoldan geldi. Erken dönem trad deneyimi 2009-10 yıllarında HVS’ye kadar birkaç rotayla sınırlıydı, bunun ardından da 2025’te tek bir E4 geldi. Martin, klasik derecelendirme hiyerarşinden ilerlemek yerine bu E4’ten doğrudan Rhapsody’ye geçti ve disiplinin büyük kısmını bu süreçte öğrendi.

Martin hazırlığının büyük bir bölümünü sosyal medyada belgceledi ve tırmanıcılar, fotoğrafçılar ve hiç tanımadığı insanlardan tavsiye ile pratik destek aldı. Bazıları ekipman ve taktik konusunda öneriler sundu; diğerleri ise bağlama (belaying) veya konaklamaya yardım etti.

“Ekipmanı öğrenmek deneyimin bir büyük kısmıydı ve güvenli hissettiren şeyin de büyük bir bölümüydü,” dedi. “Outside adlı tırmanış mağazası gerçekten çok yardımcı oldu. Belirli markalarla herhangi bir sponsorluk veya bağım olmadığı için, iş için en iyi ekipmanı kullandığımdan emin olabileceğim gerçek bir şans verdi.”

Ayrıca tırmanış günündeki atmosferin, kendi erken oturumlarının yalnızlığından belirgin şekilde farklı olduğunu fark etti. “Günün havası harikaydı,” diye hatırlıyor. Denemeler arasında duvardaki arkadaşlarıyla, tırmanış ortaklarıyla ve uluslararası ziyaretçilerle sohbet etti. Başka insanların varlığı, deneyimi tek başına top rope üzerinde rotayı çalıştığı uzun, sisli günlerden daha az korkutucu kıldı.

Bu sosyal boyut son denemenin ciddiyetini ortadan kaldırmadı; bunun yerine paylaşılan bilgi ve karşılıklı desteğin süreci mümkün kıldığı geniş bir tırmanış topluluğu içinde son derece bireysel bir girişimi konumlandırdı.

Martin başarılı denemeyi sorunsuz bir akış anından çok bir mücadele olarak tanımladı: “Çok yorulmuştum ve sadece duvara yapışıp kaldım.”

Korumasını yapan wire’lara (tellere) aşağıya baktığını hatırlıyor, ancak deneyimin tuhaf derecede uzaklaşmış hissettirdiğini söylüyor; “farklı bir versiyonummuş gibi, neredeyse beden dışı bir deneyim.” Bunu tanıdık flow (akış) durumu fikrinden ayırmaya özen gösteriyor.

“Daha çok bir kaos durumuydu, üzerinde kalmaya çalışarak savaşıyordum,” dedi. Rhapsody yalnızca zorlu hareketleri yapabilme yeteneğini değil, aynı zamanda yorgunluk ve korkunun bu performansı bozması durumunda devam edebilme kapasitesini de gerektiriyor. Martin’in tanımı ne tam kontrolü ne de panikleri gösteriyor; ikisi arasındaki zor dengayı aktarıyor.

Ona göre rotanın karakteri bu dengeye bağlı: “Rhapsody, sert çekebilmen için yeterince güvenli ama kesinlikle bırakmak istemeyeceğin kadar korkutucu. Mükemmel bir denge.”

Martin’in acil önceliği toparlanma; tam zamanlı çalışmayla iki büyük tırmanış hedefi arasında den kurduğu bir yılın ardından uyku borcunu ödemesi gerektiğini kabul ediyor. Daha fazla proje zaten görünür durumda. Fransa’daki vanı onu Bon Voyage’a pratik derecede yaklaştırıyor, bahar sırasında Café Colombia üzerinde kaydettiği ilerse ise ona takip edeceği başka bir hedef verdi.

2006’da Dave MacLeod tarafından ilk kez tırlanan rota, o zamandan beri Sonnie Trotter, Steve McClure, James Pearson, Jacopo Larcher, Gérome Pouvreau, Mat Wright ve Billy Ridal gibi birkaç dikkate değer tırmanıcı tarafından tırlandı.