Amerika Futbolu’nun Gençlik Sistemi Pahalı, Dağınık ve Reform Zamanı Gelmiş

Amerika Birleşik Devletleri futbolunun gençlik sistemindeki pahalılık ve dağınıklık, son yıllarda üst üste yaşanan Dünya Kupası hayal kırıklıklarıyla birlikte yeniden tartışma konusu oldu. ABD erkek millî takımının bu yaz kupadaki başarısızlığı ile kadın U-20 takımının eylül ayındaki sönük performansı, “öde-oyna” (pay-to-play) modeli altında yükselen genç futbolcuların karşılaştığı ekonomik engelleri ve sistemin köklü reformlara muhtaç olduğunu gözler önüne serdi. Futbol camiasında son yıllarda duyulan bu endişe, tutarlı bir iyileştirme çabasından çok, periyodik uyarı çanları şeklinde ortaya çıkıyor.

Bu tartışmaların kökenine inildiğinde, genç futbolun ihmal edildiğine dair görüşlerin geçmişte sessizlik ya da alayla karşılandığı görülüyor. ABD Futbol Federasyonu (US Soccer), 2018’de erkek takımının Dünya Kupası’na katılamamasının ardından başkanlık seçiminde ortaya çıkan tartışmaların ortasında kaldı.

Sessizlik ve Alay Dönemi

Birkaç yıl önce, ABD futbol camiasinin genç futbu ihmal ettiği fikri genellikle sessizlikle ya da alayla karşılandı. Mayıs 2022’de “eşit ücret” tartışmalarını fiilen sonlandıran yeni bir toplu anlaşma açıklandığında yapılan telefon görüşmesinde oyunculara, taban örgütlenmecileriyle nasıl köprü kuracakları soruldu.

Bu örgürlenmeciler, algılanan küçümsemelere öfke içinde, Carlos Cordeiro’nun yoğun baskılar altında istifa etmesinin ardından kısa bir süre sonra futbol federasyonunun başkanlığına geri getirilmesini neredeyse sağlanmıştı. Oyuncular genç ve amatör futbu değerlendikerine dair herhangi bir belirsiz nutuk söyleyebilirdi; ancak sessiz kaldılar.

“Çocukları Düşünün” Tepkisi

Bu arada sosyal medya ortamında, ABD Futbol Federasyonu’nun sağlıklı millî takımlarına daha az ödeme yapıp kaynakları geliştirmeye aktarması gerektiğine dair öneriler düşmanca bir karşılama buldu. Simpsons dizisinden alıntılanan “Birisi lütfen çocukları düşünsün!” sözü, tipik bir alaylı yanıt olarak yayıldı.

Bugün herkes çocukları düşünüyor; ancak futbol dünyasındaki bu düşünceler, Helen Lovejoy’un Simpson’larda defalarca haykırdığı “çocukları düştünün” çağrısındak kadar dağınık ve kendi kendine çelişkili görünüyor.

Dünya Kupası Başarısızlıkları

Amerika’nın erkek millî takımının bu yaz Dünya Kupası yolculuğu sönük bir şekilde sona erdiğinde, parmaklar “öde-oyna” sistemi ve çoğu oyuncuyu elit genç futbon dışarıda tutan ekonomik bariyerlere işaret etti. Eylül ayında kadın U-20 takımının beklenmedik performansı ise kulüplerin oyuncularını göndermemesiyle (veya daha geniş çapta FIFA’nın bu tür etkinlikleri uygun zaman dilimlerinde programlamamasıyla) kısmen suçlandı; ancak sonuç, ABD genç takımlarındaki son başarısızlıklar yanında bir istisna değildi.

Sadece söylemek gerekirse, çocukların hepsi iyi değil. Bu, sürdürülebilir bir iyileştirme çabasıyla değil, sık sık basit çözüm önerileriyle takip edilen periyodik yardım çağrılarıyla karşılanan bir sorun.

Tetikleyicilerin Zamanlaması

2026’da alarmı en sesli çalan ses kadın millî takım antrenörü Emma Hayes oluyor; Chelsea’deki ve 2024 Olimpiyatları’nda altın madalya kazanan ABD kadın takımıındaki başarı geçmişi dikkat çekiyor. 2018’de ise öne çıkan sesler, erkek takımının Dünya Kupası’na katılamasının ardından futbol federasyonunun başkanlığını arayan dokuz adaydı.

Bu iki tarih arasında çeşitli güçler tartışmayı bir üst çözümden diğerine çekti. O dönem futbol federasyonunun gençlik teknik direktörü Claudio Reyna, 2011’de NSCAA (bugün United Soccer Coaches) kongresinde Barcelona’nın tiki-taka yaklaşımıyla güçlü etkilenmiş bir müfredsı ortaya koydu. Üç yıl sonra aynı kongrede oturamlardan biri, üç farklı kuruluşun müfredasını uzlaştırma sorunuyla uğraştı.

Sistemsizlik ve Kaynak Yetersizliği

Bu dağınıklığı yaşayan ülke pek yok. Almanya’da DFB, 2010’ların başlarında ses getiren “Das Reboot” gibi kapsamlı bir yeniden yapılandırmaya girişmek isterse bunu yapabilirdi. ABD Futbol Federasyonu böyle bir güce sahip değil; ayrıca parası da yok. Özellikle, Almanya’nın bölgesel eğitim merkezleri sisteminin ABD karşılığını imkânsız kılacak kadar büyük bir ülkenin genişliği düşünüldüğünde bu böyledir.

Sistemsizlik, ABD gençlik sisteminde köklü bir yeniden yapılandırmayı engelleyen tek engel değil. En büyük engel ise Alexi Lalas’ın aksi görüşleri hariç futbol camiasinin çoğunluğunun kabul ettiği şudur: Genç futbol çok pahalı. Tanımlaması kolay ama çözülmesi çok daha zor bir sorun.

Pahalılığın Gerçek Yüzü

Amerika’da uygun fiyatlı futbol bulmanın zor olması söz konusu değil. Rekreatif (hoşaf) futbolu, İngiltere, İspanya, Almanya ve diğer yerleşik güçlerdeki genç kulüplerle neredeyse aynı maliyete sahip. Profesyonel akademiler genellikle ücretsizdir – erkek futbolunda en azından böyle. Çoğu lise futbol takımı, takıma katılabilecek herkes için ücretsizdir.

Futboldaki giriş bariyerleri konusunda ne kadar endişe edilirse edilsin, pandemiden sonra katılım düzeyleri toparladı. Sorun, ABD’ye özgü olan orta seviyedir – “seyahat” (travel) futbolu ki bu, birkaç yüz dolardan beş haneye yakın rakamlara kadar değişen bir maliyet getirir. Ne yazık ki, bu seviye profesyonel ve kolej skautları için önem taşıyan tek seviyedir.

Seyahat futbolu, futboldaki geleceğin ya da lise valediktörlerini reddedip umut vadeden sol bekleri memnuniyetle karşılayan bir okulun kapısını açan anahtardır. Kolej ve profesyonel antrenörler giriş bariyerlerini düşürmek konusunda güzel konuşabilirler; ancak okullarda ve rekreatif maçlarda, öyle sanılan önde gelen binlerce oyuncuyu besleyen sahalarda belirgin şekilde mevcut değillerdir.

Seyahat Futbolunun Cazibesi

Seyahat futbolu aynı zamanda çocuklarının kolejde yer bulma şansının neredeyse olmadığını fark eden ebeveynlere de hitap eder. Şımarık formalar çocukları cezbeder. Maçlar daha iyidir, çünkü spora yatkın olmayanlar denemelerde elenir. Takımların profesyonel antrenörleri olduğu için daha iyi oldukları iddia edilir; ancak bu tür antrenörlerin gerçekten çocuklarla uğraşmada daha deneyimli olan ebeveyn antrenörlerden daha iyi olup olmadığı tartışmalıdır.

Aynı zamanda bu, çocuklar ve ebeveynleri için uzun mesafe sürüşlerini ve tükenmiş hesaplarını onur rozetleri gibi taşıdıkları sosyal bir çabadır. Tüm bunlar hayal kırıklığı yaratan ve amacsız görünse de, seyahat futbolunun aksi halde mevcut olmayabilecek çok fazla para ürettiğini belirtmek gerekir.

Bu para uygun sahalar için – ve maddi yardım olmadan oynayamayan oyuncular için burslar – harcanır. Dolayısıyla futbol-sanayi kompleksi kolayca yıkılamaz; daha iyi tahmin, onu kısmen “seyahat futbolu”nun “seyahat” yönünü sınırlayarak reform etmek olacaktır. Oyuncular araba ya da uçakta daha iyileşmez.

Kademeli İyileşme Çabaları

2018’in iddialı reformları sonuçsuz kalmış olabilir; ancak ABD Futbol Federasyonu kademsel ilerleme kaydediyor. Federasyon, gençlik kuruluşlarının alfabe çorabını (karışık kısaltmalarını) US Youth Soccer ile entegre ederek sınırlamaya başlıyor; bu organizasyon da rakibi US Club Soccer ile birleşerek yeni National 1 League altında birkaç gereksiz yarışmayı birleştirmişti.

Bu değişiklikler, komşu kulüplerin birbirleriyle oynamasını, komşu kulübün XYZ ligindeyken kendilerinin ZYX liginde olması için daha uzağa yol gitmek yerine kolaylaştırır. Yeniden yapılandırma, belirli bir bölgedeki hangi “elit” liğin daha “elit” olduğu konusundaki kesintisiz tartışmaları da durdurabilir.

Kaynakların Dağılımı

Federasyonun genç futbolu yerine üst düzey millî takımlara ne kadar yatırım yaptığını ayırt etmek pek kolay değil. Federasyon, millî takımları için “üç haneli” rakamların çok ötesinde (dokuz haneye yaklaşan) harcama yapıyor; ancak buna sağlıklı erkek ve kadın takımlardan genç kadrolara, futsala, plaj futboluna, işitme engelli futbola, beyinsel felç gibi durumları olan oyuncular için 7’li futbola ve elektrikli tekerlekli sandalyelerde oynanan güç futboluna kadar her şey dahil.

Bildiğimiz şey ise federasyonun oyuncularına Dünya Kupası ödül parasının %80’ini vermesi; diğer federasyonlar kazançlarının çoğunu alıp geliştirmeye yeniden yatırıyor ve bir sonraki kupada ABD’yi yenmek için geri dönüyor.

Burs Programı ve Gelecek Nesiller

Federasyonun pek iyi finanse edilmemiş bir burs programı var. 2025 vergi formuna göre federasyon, o mali yıl boyunca yaklaşık 4 milyon dolarlık burs verdi – kadın takımının beş üyesini ödemek için harcadığından daha azı. Ayrımcı bir kuruluş olan Soccer Forward, ABD’de ev sahipliği yapılan (erkekler için 2026’dan) ve (kadınlar için 2031’e kadar süren) Dünya Kupaları ve Olimpiyatların mirasını – yani parasını – gelecek nesillere aktarmaya yönelik.

Soccer Forward’un şimdiye kadar en büyük girişimi “Okullarda Futbol” oluyor; bu da “Amerika Birleşik Devletleri’ndeki her okulda futbolu mümkün kılmayı” hedefliyor. Bu başlı başına, birkaç yıldır okullardan uzaklaşan ABD gençlik futbu programlarında büyük bir değişiklik.

Aynı zamanda temel düzeyde mantıklı. Amerika Birleşik Devletleri’ndeki her çocuk okula gider. Ancak ancak seyahat futbolunu ödeyebilecek az sayıda çocuk var; bu da okul bitiminden sonra ve hafta sonları yapılıyor.

Sürdürülebilirlik Sınavı

Ancak ABD Futbol Federasyonu (federasyon) ve ABD futbolu (camia) için en büyük meydan okuma, şeyleri daha iyi yapma konusundaki ilgini sürdürmek olacaktır. Gençlik geliştirme, hak ettiği önceliği alırsa, futbolun en popüler spor olmadığı, yaygın bir ülkede karşılaştığı zorlukların – hepsinin değil, ancak bir kısmının – üstesinden gelebilir.

Futbol camiası yalnızca her Dünya Kupası kaybında harekete geçip genç oyunun önem taşıdığı fikrine aksi halde alay ederse, spor durgunluğa uğrar. Ya da daha kötüsü.