Santos Futebol Clube, Brezilya’nın Santos şehrindeki Vila Belmiro semtinde bulunan bir spor kulübüdür. Kulüp, São Paulo eyaletinin en üst düzey ligi olan Campeonato Paulista’da ve ayrıca 2024 yılında Série B şampiyonluğunu kazanarak yükseldiği, Brezilya futbolunun en üst seviyesi olan Campeonato Brasileiro Série A’da mücadele etmektedir.
Kulüp, 1912 yılında Santos şehrinden üç spor tutkunu tarafından kurulmuştur: Raimundo Marques, Mário Ferraz de Campos ve Argemiro de Souza Júnior. Bu girişim, şehrin futbol dünyasındaki yetersiz temsiline bir yanıt olarak ortaya çıkmıştır. O zamandan beri, Santos Brezilya’nın en başarılı kulüplerinden biri haline gelmiş ve futbol kültüründe “Joga Bonito” (Türkçe: Güzel Oyun) sembolü olmuştur. Kulübün mottosu olan “Técnica e Disciplina” (Teknik ve Disiplin), bu başarının temelini oluşturmaktadır. Bu başarının en büyük mimarları, 1960’lar nesli olan oyuncular olmuştur. Gilmar, Mauro Ramos, Mengálvio, Coutinho, Pepe gibi isimlerin yanı sıra, Uluslararası Olimpiyat Komitesi tarafından “Yüzyılın Sporcusu” unvanına layık görülen ve futbol tarihinin en iyi ve en başarılı futbolcusu olarak kabul edilen Pelé de bu dönemin yıldızlarındandır. Bazılarına göre tüm zamanların en iyi kulüp takımı olan “Os Santásticos”, o on yıl içinde toplam 24 şampiyonluk kazanmıştır. Bu şampiyonluklar arasında, beş kez üst üste lig şampiyonluğu elde etmeleri de bulunmaktadır; bu başarı günümüzde hala eşsizdir. Os Santásticos, 1962 yılında dört farklı turnuvada zafer kazanarak bir “dörtlü” (quadruple) oluşturmuştur: Campeonato Paulista, Campeonato Brasileiro Série A, Copa Libertadores ve Avrupa/Güney Amerika Kupası.
Santos Futebol Clube, Brezilya futbolunun en başarılı kulüplerinden biridir. Kulüp, Brezilya şampiyonluğunu sekiz kez kazanmıştır. Ayrıca 22 Paulista şampiyonluğu, üç Copa Libertadores, iki Intercontinental Cup, bir Supercopa de Campeones Intercontinentales, bir Copa CONMEBOL (günümüzdeki Copa Sudamericana’nın öncüsü), bir Copa do Brasil ve bir Recopa Sudamericana zaferleri elde etmiştir. 20 Ocak 1998 tarihinde, Santos, dünya futbol tarihinin tamamında ilk kez 10.000 gole ulaşan takım olmuştur ve FIFA tarafından 20. yüzyılın en başarılı kulüplerinden biri olarak seçilmiştir.
Santos Futbol Kulübü, maçlarını şu anda 20.120 seyirci kapasitesine sahip olan Vila Belmiro stadyumunda oynamaktadır. Santos’un forma renkleri genellikle beyazdır; beyaz gömlek, beyaz şort ve beyaz çoraplardan oluşur. Takım, şehrin limanının önemini vurgulayan “Peixe” (balık) lakabıyla bilinir. Kulübün en tanınmış marşı, Mangeri Neto tarafından yazılan “Leão do Mar”dır. 2013 yılında, Brand Finance’a göre Santos, Brezilya ve Güney Amerika’daki en değerli kulüplerden ikincisi olup, dünya genelinde ise 38. sırada yer almaktadır ve değeri 65 milyon doların üzerindedir. Gelir açısından, Santos, Brezilya’nın dördüncü en zengin spor kulübüdür ve dünyanın en büyük futbol kulüplerinden biridir; 2012 yılında yıllık cirosu 114 milyon doları aşmıştır. Santos’un Corinthians, Palmeiras ve São Paulo ile uzun süredir devam eden önemli rekabetleri bulunmaktadır.
Kulüp Tarihçesi
Santos FC’nin Kuruluşu: 1912
20. yüzyılın başlarında, Santos şehri Brezilya için büyük önem kazandı. Şehrin limanı, o dönemde önemli bir ürün olan kahvenin en çok ihraç edildiği yer olmasıyla dünyanın en büyük limanlarından biri haline geldi. Artan gelirlerle birlikte, şehrin varlıklı kesimleri, Santos’un spor arenasında temsil edilmesine giderek daha fazla ilgi göstermeye başladı. Liman kenti olması nedeniyle, şehir gençleri arasında genellikle kürek gibi su sporları yaygındı; ancak, Clube Atlético Internacional ve Sport Club Americano gibi güçlü takımlara sahip olan Santos, Campeonato Paulista (Paulistão) müsabakalarında rekabet edebildi. Futbol, 1902 yılında Instituto Presbiteriano Mackenzie aracılığıyla Santos’a getirildi ve bu kurumun öğrencileri, yukarıda bahsedilen kulüplerin kuruluşuna öncülük ettiler.
Ancak, Atlético Internacional kulübü 1910 yılında feshedildi ve Americano kulübü 1911’de São Paulo’ya taşındı. Bu durumdan memnun olmayan şehirdeki öğrenciler, Concordia Kulübü merkezinde (Rosario Caddesi No. 18, eski fırın ve İsviçre pastanesi yerinde, günümüzde Avenida João Pessoa), bir futbol takımı kurmak amacıyla bir toplantı düzenlediler. Raymundo Marques Francisco, Mário Ferraz de Campos ve Argemiro de Souza Junior’un öncülüğünde gerçekleşen bu konferans 14 saat sürdü. Toplantı sırasında kulübe verilecek isim konusunda tereddüt yaşandı. África Futebol Clube, Associação Esportiva Brasil, Concórdia Futebol Clube gibi çeşitli öneriler ortaya atıldı. Ancak katılımcılar, Edmundo Jorge de Araujo’nun teklifini oybirliğiyle kabul ettiler: Santos Foot-Ball Club. Bu şekilde kulüp resmen 14 Nisan 1912 tarihinde kuruldu; bu tarih, RMS Titanic gemisinin Atlantik Okyanusu’na batmasından sadece birkaç saat önceydi. Söyleneceği gibi, “Bir dev okyanusa gömülürken, aynı gün başka bir dev doğuyordu.” Kulübün ilk başkanı Sizino Patuska oldu (Patuska, Atlético Internacional’in kuruluşunda yer almış ve Americano’nun kurucusuydu).
İlk Yıllar ve Kuruluş
Kulübün ilk hazırlık maçı, 23 Haziran 1912 tarihinde Villa Macuco sahasında, yerel bir takım olan Thereza ile oynandı ve Santos, 2-1’lik bir galibiyetle mücadeleyi tamamladı. Santista ekibinin ilk golünü Anacleto Ferramenta da Silva kaydetti, Geraule Moreira Ribeiro ise daha sonra skoru artırdı. İlk resmi maç ise aynı yılın 15 Eylül tarihinde oynandı ve Santos Athletic Club, 3-2’lik bir skorla mağlup edildi. Santos’un kurucu üyelerinden olan Arnaldo Silveira, kulübün ilk resmi golünü atan oyuncu oldu. “Alvinegro Praiano” (Siyah Beyaz Sahil Takımı) olarak da bilinen bu takım, 1913 yılında ilk Campeonato Paulista turnuvasına katıldı ve 1 Haziran’da Germânia karşısında 8-2’lik bir mağlubiyet yaşadı. Santos, Corinthians ile oynadığı maçta elde ettiği 3-6’lık galibiyete rağmen, SC Internacional ve Americano gibi takımlara karşı alınan 5-1 ve 6-1’lik mağlubiyetler ve yüksek ulaşım maliyetleri nedeniyle turnuvadan çekilmek zorunda kaldı. Bu durum, takımın önemli iyileştirmeler yapmasına yol açtı.
Ancak, 1913 yılında ilk “Campeonato Santista” düzenlendi ve Alvinegro takımı, altı maçın tamamını kazanarak, 35 gol atıp sadece yedi gol yiyerek tarihinde ilk şampiyonluğunu elde etti. 1914’te, iç finansal sorunlar nedeniyle Santos sadece hazırlık maçları oynadı ve bu maçların tamamını kazandı. 1915 yılında, bütçe kısıtlamaları nedeniyle başka bir şehir turnuvasına katılmak için Santos geçici olarak adını “União Futebol Clube” olarak değiştirdi. Buna rağmen, Santos yine de şampiyonluğa ulaşarak üç yıl içinde ikinci şampiyonluğunu elde etti. Ekonomik istikrarın sağlanmasıyla birlikte, 12 Ekim 1916’da Vila Belmiro spor kompleksi açıldı. Aynı yıl, Santos tekrar Campeonato Paulista’ya katılarak daha iyi bir performans sergileyerek beşinci sırada yer aldı.
1917 ile 1926 sezonları arasında Santos, yetenekli ancak devlet şampiyonluğu için gerçek bir tehdit oluşturamayan, en iyi durumda dördüncü sırada yer alan istikrarlı bir takım olarak tanındı. Ancak bu durum, 1920’ler boyunca kulübün kimliğini şekillendiren “genç yeteneklerin keşfi ve yetiştirilmesi” geleneğinin başladığı 1927 yılında değişti. “100 Gol Atan Hücum Grubu” olarak bilinen takım, Santos’un ilk büyük sembolü olan Araken Patusca liderliğinde sahaya çıkıyordu; Araken Patusca, aynı zamanda kulübün ilk başkanının oğluydu. Araken Patusca, 1930 FIFA Dünya Kupası’nda Brezilya milli takımının bir parçası olarak yer alan ilk Santista oyuncu oldu ve bu maçta Yugoslavya ile karşılaştı. Santos, 1927, 1928 ve 1929 yıllarında şampiyonluk yarışında ikinci sırada yer aldı. Özellikle 1927 sezonunda, takım 16 maçta 100 gol atarak müthiş bir 6.25 gol/maç ortalaması yakaladı. Bu başarı, kulübün resmi marşında da yer alan “Teknik ve Disiplin” felsefesinin bir yansımasıydı. Santos, bu dönemde profesyonelliğe geçiş sürecinde inişli çıkışlı performanslar sergiledi; 1933 yılında ise kulüp başkanı, Santos’un ilk kez resmi olarak profesyonel bir takım olduğunu kamuoyuna duyurdu.
Bu dönemin ardından, kulübün en büyük başarısı 1935 yılında geldi. O sezon, Santos, Paulistão şampiyonluğu için yoğun bir hazırlık sürecine girdi ve bu kapsamda 14 hazırlık maçı oynadı; bunlardan yedisini kazandı, dördünü kaybetti ve üçünde berabere kaldı. Hazırlık maçlarındaki en dikkat çekici sonuç, Santos’un Espanha takımını 10-1 gibi farklı bir skorla mağlup etmesi oldu. Devlet şampiyonasının son maçında ise Santos, Corinthians ile Estádio Parque São Jorge’de oynanan karşılaşmada Raul ve tecrübeli Araken Patusca’nın golleriyle rakibini 2-0 yenerek kulüp tarihinin ilk devlet şampiyonluğunu elde etti. Bu tarihi zafer, Santos’un en büyük başarısı olarak kayda geçti ve sonraki nesillere ilham kaynağı oldu.
Santos Kulübü, bir sonraki sezonda eyalet şampiyonluğunu koruyamasa da, 1930’lar boyunca uluslararası maçlarda yenilgisiz bir performans sergilemiştir; bu dönemde yedi galibiyet ve bir beraberlik elde edilmiştir. En dikkat çekici galibiyetlerden biri, Uruguay’daki FIFA Dünya Kupası’nın ardından 30 Temmuz’da Santos’a gelen Fransa milli futbol takımına karşıydı. Fransızlar, bu ziyareti yerel bir takımla karşılaşmak için bir fırsat olarak değerlendirdi ve Feitiço’nun dört gol attığı maçta 6-1 mağlup oldular. Şüpheli bir şekilde, kendilerinin Brezilya milli takımının kılığına girmiş bir ekip olduğunu iddia eden Fransızlara, kulüp binasına davet edilerek, karşılaştıkları ekibin gerçekten Santos kulübüne ait olduğu kanıtlanmaya çalışıldı.
İkinci Paulistão yolunda: 1936-1955
1935 yılında elde ettikleri Paulistão şampiyonluğunun ardından, galibiyetin mimarı olan birçok önemli oyuncu ya kulüpten ayrıldı ya da futbol kariyerine son verdi; bu durum, kulübün tecrübeli kadrosunu zayıflattı. Santos, 1936 yılında, devlet şampiyonluğunu koruma girişimi başarısızlıkla sonuçlandı ve takım ligi dördüncü sırada tamamladı. 1937’de Patusca’nın ayrılığı, o dönemin oyuncu kuşağının sonunu işaret ederken, aynı zamanda Santos’un Paulista turnuvasındaki sonraki 10 yıl boyunca başarısız kampanyaların başlangıcını getirdi; takım bu dönemde en iyi 5. sırada yer aldı.
Ancak, Santos’un kaderi 1946 yılında eski kaleci Athié Jorge Cury’nin kulüp başkanlığına getirilmesiyle değişti ve Cury, derhal kulübün devlet şampiyonluğunu yeniden kazanmayı hedefledi. Kulübün mali işlerini düzene koyduktan sonra, Santos, Belém, Fortaleza, Natal ve Recife gibi şehirlerdeki önde gelen takımlarla karşılaşmak üzere Brezilya’nın kuzey ve doğu bölgelerine bir turne düzenledi. Bu turne, genç oyunculara gerekli olan tecrübeyi kazandırmayı amaçlıyordu. Santos, Paysandu, Fortaleza EC, ABC ve Santa Cruz gibi bölgenin önde gelen kulüplerini büyük farklarla mağlup etti. Kulübün ikinci önemli figürü Antoninho’nun liderliğinde, takım, o zamana kadar Brezilya’nın herhangi bir kulübünün yaptığı en uzun futbol turnesi rekorunu kırdı. Bu turne, 29 Kasım 1946’dan 2 Şubat 1947’ye kadar sürdü ve Santos bu süre zarfında 12 galibiyet ve 3 beraberlik elde etti. Turnenin en golcü oyuncuları ise Caxambu (19 gol) ve Adolfrise (18 gol) oldu.
Kulüp, Antoninho, Pinho ve Odair dos Santos’un katkılarıyla 1948 yılındaki Paulistão sezonunda 2. sırada yer aldı. Odair, o sezon 20 golle kulübün en iyi golcüsü oldu; bu başarıyı takip eden üç sezonda da tekrarladı. Odair ve Antoninho, aynı zamanda kulübün 1950 yılındaki Paulistão sezonunda 3. sırada tamamlamasına yardımcı oldular. Bu, Santos’un “O ataque dos 100 gols” kuşağı sonrası, Paulistão’da üç sezonda iki kez ilk üçe giren ilk dönemdi. Santos, 1952 yılında Torneio Rio – São Paulo turnuvasına katılarak genel sıralamada 3. oldu. Formiga, Manga, Tite, Zito ve Vasconcelos gibi genç yeteneklerin takıma katılmasının yanı sıra, Odair ve Antoninho’nun 1952 ve 1953 yıllarında emekli olmasıyla, kulübün devlet şampiyonluğu yarışındaki yerini koruyacak yeterliliğe sahip olduğundan emin olundu. Antoninho, 1954 yılında kulüp yardımcı antrenörlüğüne getirildi; aynı yıl Lula da kulübün teknik direktörü oldu.
Santos kulübü, gelecekteki başarıları için temel altyapıyı ve tesisleri 1955 yılında tamamladı. O yılın Paulistão sezonuna Noroeste karşısında alınan golsüz beraberlikle başlamasına rağmen, takım ligdeki ilk 11 maçta yenilgisiz kaldı; bu maçlar arasında Jabaquara’yı 7-1 gibi farklı bir skorla mağlup ettikleri karşılaşma da yer aldı. Guarani’ye karşı 4-2’lik bir mağlubiyet ve Portuguesa karşısında alınan 8-0’lık ağır yenilgi, takımda iniş çıkışlara neden oldu. São Paulo’ya karşı 3-1’lik bir yenilgi ve ardından São Bento ile Corinthians’e karşı üst üste gelen mağlupiyetler, kulübün eyalet şampiyonluğu hedeflerini tehlikeye attı. Ancak, takımın güçlü ruhu, Emanuele Del Vecchio’nun golleri, göreceli olarak istikrarlı bir kampanya ve Taubaté karşısında alınan 2-1’lik galibiyet (Santos’un ligdeki son maçı), kulübün tarihindeki ikinci eyalet şampiyonluğunu kazanmasını sağladı; bu, 20 yıl sonraki ilk şampiyonluktu. Del Vecchio, 38 golle kulüp tarihinin en yüksek sezonluk gol rekorunu kırdı (1927’de Patusca’nın 53 golüne karşı). Aynı zamanda Paulistãos’un da en iyi golcüsü oldu ve 23 gol attı. Bu zaferi kutlamak amacıyla, “Leão do Mar” adlı ünlü bir kulüp marşı bestelendi.
Cury, kulüpteki tecrübeli oyuncuların 1935’teki ayrılık dalgasına benzer bir durum yaşayabileceğini öngörerek, devlet şampiyonluğunun savunulması için kapsamlı planlar ve sözleşmeler hazırladı. Bu doğrultuda, Zito gibi köklü oyuncularla anlaşmalar yaptı. Ayrıca, Pepe ve yükselen yıldız Pagão gibi genç yeteneklerin kulüpte kalmasını sağlamak için yatırım yaptı. Kulüp başkanı Lula’ya da, kulübe katılmak isteyen yetenekli bireyleri değerlendirme konusunda serbestlik tanıdı. Cury’nin onayladığı en önemli transferlerden biri, Waldemar de Brito tarafından Vila Belmiro’ya getirilen 15 yaşındaki bir gençti. Bauru Atlético Clube’nin genç takımının menajeri olan De Brito, bu çocukla birlikte 1954 ile 1956 yılları arasında üç kez üst üste São Paulo eyalet gençlik şampiyonluğunu kazandı. Edson Arantes do Nascimento olarak adlandırılan ve kısa süre sonra Pelé olarak daha iyi tanınacak olan bu genç oyuncu, o zaferlerin temel itici gücüydü. Santos ile genç Pelé arasındaki sözleşme, Haziran 1956’da resmi olarak imzalandı.
Altın Çağ
Dünya İlkleri ve Pentakampiyonluk.
Santos, 50 yıl sonra dünyanın en iyi takımı olarak kabul edilmeye başlandı. Pelé’nin 1957 yılında Campeonato Paulista’daki ilk maçına çıktığında, takım zaten iki kez şampiyonluk yaşamıştı (1955/56). Pelé’nin takım arkadaşları arasında Zito, Pagão, Formiga, Hélvio, Jair da Rosa Pinto, Urubatão, Tite ve Pepe yer alıyordu. Santos, 50 yıllık tarihindeki üçüncü şampiyonluğunu, aynı zamanda Brezilya’nın İsveç’te Dünya Kupası’nı kazandığı büyülü 1958 yılında elde etti. Bu yıl Zito, Santos, Pelé ve Pepe ile takım, etkileyici bir performans sergiledi. Santos, 38 maçta 143 gol atarak (maça ortalama 3.76 gol) sadece 40 gol yedi. Pelé, ülkenin herhangi bir eyalet yarışmasında eşitsiz bir rekor kırdı: 58 gol attı. Santos’un geleneksel rakipleri 1958 yılında ağır yenilgiler yaşadı; özellikle Nacional’a karşı alınan 10-0’lık galibiyet dikkat çekiciydi. Eyalet şampiyonluklarının yanı sıra, Santos 1959’da Rio-São Paulo turnuvasını kazandı. Finalde Vasco’yu 3-0 mağlup ettiler; Coutinho iki gol attı ve o zamanlar sadece 16 yaşındaydı. Coutinho aynı zamanda Ponte Preta’ya karşı beş gol atarken, Santos Pelé’nin olmadığı bir maçta rakibini 12-1 mağlup etti.
Santos, 1960’lar boyunca Brezilya futbolunda eşsiz bir hakimiyet kurmuştur. Kulüp, sekiz şampiyonluk kazanmıştır: altı Brezilya Şampiyonluğu (beş Taça Brasil ve bir Torneio Roberto Gomes Pedrosa), iki Copa Libertadores, iki Intercontinental Cup, üç Rio-São Paulo turnuvası, bir Güney Amerika Recopa, bir Dünya Kupası ve sayısız uluslararası turnuva.
“El Gráfico” dergisinin yaptığı bir ankette, Güney Amerika ve Avrupa’dan onlarca uzman, 1962/63 sezonundaki Santos takımını tarihin en iyi takımı olarak seçmiştir.
Globetrotters’ın yeniden canlanışı.
Dünya çapında büyük bir ilgi gören Santos, futbol tarihinde ilk küresel takımlar arasında yer aldı ve onlarca ülkede gösteri maçları oynadı. Biafra Savaşı’nın tarafları arasındaki çatışmalar, Pelé’nin takımının mücadelesini izleyebilmek için geçici olarak durduruldu. Brezilya Spor Konfederasyonu (CBD)’nin baskısı altında kalan Santos, yıldız oyuncularını güvensiz Güney Amerika stadyumlarında risk altına sokmamak adına Libertadores Kupası’nın 1966, 1967 ve 1969 yıllarındaki turnuvalarına katılmadı.
Santos ve Botafogo’nun oyuncuları, Şili’deki (1962) ve Meksika’daki (1970) Dünya Kupası kadrolarının temelini oluşturdu. Milli takımda iki farklı maçta – Almanya ve İngiltere ile oynanan karşılaşmalarda – sekiz Santos oyuncusu forma giydi. 1970 Dünya Kupası eleme maçlarında, “Saldanha’nın canavarları” lakaplı milli takımın altı maçında şu oyuncular görev aldı: Carlos Alberto, Djalma Dias, Joel Camargo, Rildo, Pelé ve Edu. Santos’un etkisi o kadar büyüktü ki, milli takım savunmasında forma giyen oyuncular, Santos’ta kullandıkları numaraları kullanmaya devam etti: sağ bek 4 numaralı, orta sahanın sağındaki 2 numaralı, sol kanattaki 6 numaralı ve sol bekin 3 numaralı formayı giydi.
Son olarak, Benfica ve Portekiz’in efsanevi oyuncusu Antônio Simões, “Santos 62 takımını, 1970’deki Brezilya milli takımıyla karşılaştırıyorum. Bu iki takım da gördüğüm en iyi futbol takımlarıydı. 1970’teki milli takım, Santos’un uzun zaman önce gösterdiği oyun modelinin bir teyidiydi.” şeklinde yorum yaptı.
Os Santásticos mirası.
Santos kulübü, 1973 yılında Pelé’nin takımda olduğu dönemde ve ardından 1978’de Meninos da Vila, Pita, Juary, João Paulo ve Nilton Batata gibi oyuncuların liderliğinde şampiyonluklara ulaştı. 1970’ler Santos takımı, tutku ve coşkunun sembolü haline geldi. Uzun bir süre başkenteki takımlarla rekabet edemeyen taraftarları, istikrarlı bir şekilde sayılarını artırdılar ve Morumbi tribünlerindeki büyük kalabalıkla yarışmaya başladılar; hatta São Paulo ve Palmeiras’ın taraftar sayılarını da geride bıraktılar.
Kesintiler: 1974-1994
Kulübün, lüks Spa Park tesisinin satın alınmasıyla ilgili oluşan borç yükü nedeniyle zor durumda kalacağı düşünülürken, Santos, sahada mücadele eden ve taraftarın sevgisini kazanan on bir futbolcudan oluşan bir takım olarak yeniden ortaya çıktı. Bu borçlar, Spa Park’ın ve ona yapılan tüm yatırımların kaybına yol açsa da, Santos popüler bir taraftar kitlesini korumayı başardı.
Bu dönem, Santos takımının 1980 yılında São Paulo eyalet şampiyonasında ikinci olmasıyla başladı. Santos, bu maçta São Paulo’nun forvet oyuncusu Serginho’ya yenildi; Serginho daha sonra Santos’a transfer olarak 1983 yılında takımın en golcü oyuncusu unvanını elde etti. Çocukluktan beri takıma gönülden bağlı olan Sérgio Bernardino, sadece Başkan Milton Teixeira tarafından 1993 Brezilya Şampiyonası’nda mücadele edecek takıma getirildiğinde kendini ait hissetti. Serginho, fırsatları iyi değerlendiren ve dayanıklılığı yüksek bir oyuncuydu; Brezilya Şampiyonası’nda rakip savunmalar için büyük bir tehdit oluşturdu ve 22 golle şampiyonanın en golcü oyuncusu oldu. Takım, genel sıralamada ikinci sırada yer aldı. São Paulo’da galibiyet elde ettiler ancak Rio’da kaybettiler ve Flamengo’nun gol ortalamasına geçilerek şampiyonluğu kaçırdılar. Bir sonraki yıl, takım “rally-point” mücadelesinde São Paulo eyalet şampiyonasını kazandı ve Corinthians’in üçüncü kez üst üste şampiyonluğa ulaşma hayalini sona erdirdi. Santos ile oynanan maçta, takım Corinthians’i ikinci yarıda Serginho’nun attığı golle 1-0 mağlup etti. Santos’un forvet oyuncusu yine en golcü oldu; bu sefer Botafogo’dan Chiquinho ile birlikte 16 gole ulaştı.
90’lar ve az başarı.
1990’lı yıllarda Santos, sadece iki önemli kupa kaldırdı: 1997 yılında düzenlenen Rio – São Paulo Turnuvası ve 1998 yılında gerçekleştirilen Copa CONMEBOL. 1995 yılındaki milli şampiyonluk finalinde Santos, Botafogo ile karşılaştı; ancak Rio de Janeiro’dan gelen bu takımı mağlup edemedi.
Yeni başkan Marcelo Teixeira, eski başkan Milton Teixeira’nın oğlu olarak, Santos takımını 21. yüzyılda üstünlük sağlamak için hazırlamaya çalıştı. Takıma, Freddy Rincón, Marcelinho Carioca, Edmundo, Márcio Santos, Carlos Germano, Valdo ve Carlos Galván gibi önemli isimlerin transferiyle güçlü bir kadro oluşturuldu. Ancak bu yıldız oyuncular, sahadaki performanslarıyla beklentileri karşılayamadılar. 2000 ve 2001 yıllarında düzenlenen eyalet şampiyonalarında sırasıyla ikinci olarak tamamladılar ve yarı finale kadar yükseldiler. Milli ligdeki performansı da tatmin edici olmadı; Santos, 2000 yılında 18., 2001 yılında ise 15. sırada yer aldı.
Peixe’nin Yenilenmesi: 2002-2008
2002 yılında, ciddi bir mali kriz yaşayan Santos kulübü, yüksek maaşlı oyuncularla yollarını ayırarak genç takımlardan yetişen oyunculara yöneldi ve ligden düşmeyi engelleme hedefiyle hareket etti. Fluminense’den geri dönen André Luís, Etti-Jundiaí’den Maurinho, Comercial-SP’den Júlio Sérgio, Rio Branco’dan Alberto gibi düşük maliyetli oyuncuların yanı sıra Alex, Robinho ve Diego genç takım seviyesinden A takıma yükseltildi. Bu yedi oyuncu, yeni teknik direktör Emerson Leão yönetiminde Elano, Paulo Almeida, Léo ve Renato ile birlikte kadronun önemli birer parçası oldular.
Santos, ligin normal sezonunda gösterdiği başarılı performansla sekizinci sırada yer alarak play-off’lara katılma hakkı elde etti. Çeyrek finalde genç yıldızlar Kaká ve Luís Fabiano’nun forma giydiği São Paulo takımını eleyen Santos, yarı finale Grêmio ile eşleşti. Vila Belmiro’daki 3-0’lık galibiyetle tur atlayan Santos, rövanşta deplasmanda 0-1 mağlup olmasına rağmen final vizesini aldı.
Meninos da Vila’nın en önemli oyuncuları olan Robinho ve Diego ile Corinthians, finalin her iki maçında da mağlup olmuş ve Santos, böylece yedinci ulusal şampiyonluğunu elde etmiştir. Günümüzde yaygın olarak kullanılan “pedalada” numarası, Robinho tarafından bu final maçında popüler hale getirilmiştir.
2003 yılında, Santos, şampiyonu belirlemek için playoff sistemi olmayan Brezilya’nın ilk ulusal şampiyonasında ikinci sırada yer aldı. Ancak bir sonraki yıl, Santos yeniden zirveye yükseldi. Taraftarların takımlarının hakemler tarafından kasıtlı olarak engellendiği, çeşitli maçlarda kendi stadyumlarında oynamaya izin verilmediği ve Robinho’nun annesinin kaçırıldığı bu zorlu yılda, Santos etkileyici bir performans sergiledi. Ligin sonuna sadece iki maç kala, Santos, sezonun büyük bölümünde lider konumunda bulunan Atlético Paranaense’ı geride bırakmayı başardı. Son maçta pes etmeyen Santos, Vasco da Gama’yı 2-1 mağlup ederek sekizinci şampiyonluğunu elde etti.
2005 yılında Robinho, Léo, Deivid gibi önemli oyuncuların ve teknik direktör Vanderlei Luxemburgo’nun Santos’tan ayrılmasıyla, takım o yıl daha fazla şampiyonluk elde edemedi. Bu önemli isimlerin takımdan ayrılmasına rağmen, Santos sezonu 6. sırada tamamlamak üzereydi. Ancak, maç sonuçlarının manipüle edildiğinin ortaya çıkmasıyla birlikte, hakem Edilson Pereira de Carvalho’nun yönettiği tüm maçlar yeniden oynanmak zorunda kaldı. Bu durum, Santos’un Corinthians karşısındaki 4-2’lik galibiyetinin 2-3’lük bir mağlubiyete dönmesine neden oldu. Sonuç olarak, Santos ligdeki sıralamasını 11. sıraya düşürdü ve şampiyonluğu rakipleri Corinthians’e kaptırdı; bu durum aynı zamanda Internacional’in de şampiyonluk umutlarını sona erdirdi.
2006 yılında Santos, Brezilya’da dördüncü sırada yer alarak Copa Libertadores’e katılma hakkını elde etti ve 1984 yılından bu yana ilk kez Paulista Şampiyonası’nı kazandı. 2007’de Santos, finalin ilk maçında mağlup olmasına rağmen, rövanş karşılaşmasındaki galibiyetiyle şampiyonluğa ulaştı. Aynı yıl, milli şampiyonasında ise takımın ikinciliğe yerleşmesini sağladı; lider olan São Paulo takımıyla arasında 15 puan fark oluştu.
Santos Kulübü, 2008 yılında birçok önemli oyuncunun takımdan ayrılmasıyla zorlu bir sezon geçirdi. Takım, son maçlardaki toparlanma sayesinde düşme tehlikesinden kurtuldu. Aynı yıl Santos, Copa Libertadores’a katılımını sürdürdü ve çeyrek finale kadar yükseldi. Ancak bu aşamada, Meksika ekibi America tarafından mağlup edilerek turnuvadan elendi.
Santástico Dönemi: 2009-2013
Santos Kulübü, finansal sorunların yeniden ortaya çıkmasıyla birlikte genç oyunculara yöneldi. 2009 yılında Neymar ve Paulo Henrique Ganso profesyonel takıma katıldı; Neymar, 13 yaşındayken kulüple sözleşme imzaladı, Ganso ise 15 yaşında kuzeydeki Paysandu takımından geldi. İkisi birlikte oynamaya başladı ve aralarında çok güçlü bir bağ oluştu. 2010 yılında, günümüz kadrosunun temelini oluşturan harika bir takımı yönetti. Bu yıl Campeonato Paulista’yı kazanan takım şu isimlerden oluşuyordu: Felipe; Pará, Edu Dracena, Durval ve Léo; Wesley, Arouca ve Ganso; Neymar, André ve yeniden transfer edilen Robinho. Aynı yıl Copa do Brasil 2010’u da kazanarak finalde Vitória’yı mağlup ettiler. Takım, Naviraiense’i 10-0 gibi ezici bir skorla yenerek “Santástico” (Santos + Fantastic) unvanını yeniden kazandı. Bu takım, aynı zamanda kendine özgü oyun tarzı ve danslı kutlamalarıyla da tanınır.
2011 yılı kulüp için de başarılı bir yıl oldu. Özellikle Neymar’ın başarısı sayesinde pazarlama ve hak gelirlerinde önemli artışlar yaşandı. Santos, önceki sezondaki kadrodan bazı oyuncularla yollarını ayırırken, kilit isimleri takımda tuttu. Ayrıca, Elano, Alan Kardec ve Ibson gibi Avrupa’dan önemli oyuncular Peixe’nin (Santos’un takma adı) kadrosuna dahil edildi. Bu yıl Santos, ezeli rakipleri São Paulo ve Corinthians’i mağlup ederek Campeonato Paulista şampiyonluğunu elde etti. Takımın ana kadrosu şu şekildeydi: Rafael Cabral; Danilo, Edu Dracena, Durval, Léo; Arouca, Adriano, Elano, Ganso; Neymar ve Borges. Bu takım ayrıca Copa Libertadores’u kazanarak, finalde Peñarol (Uruguay) ile oynadığı maçta rakiplerini mağlup etti. Aralık ayında Santos, Japonya’ya gitti ve FIFA Kulüpler Dünya Kupası’nda ikinci oldu, finalde Barcelona’ya yenildi.
2012 yılında Santos, yıllık iki şampiyonluk geleneğini sürdürdü ve Guarani’yi yenerek Paulista Şampiyonası’nı, ayrıca Universidad de Chile karşısında Recopa Kupası’nı kazandı. Ancak bu dönemde takım içinde parçalanma yaşanmaya başladı ve Ganso (São Paulo), Borges (Cruzeiro) ve Elano (Grêmio) gibi önemli oyuncular takımdan ayrıldı.
2013 yılı, Santástico döneminin sonunu işaret etti. Takım, üst üste dördüncü Paulistão şampiyonluğunu kaçırdı (ikinci oldu). Daha sonra Neymar’ın Barcelona ile yapılan anlaşması sonucu takımdan ayrılması, teknik direktör Muricy Ramalho ve kaleci Rafael Cabral’ın (Napoli’ye transfer) da kulüpten ayrılmasıyla, Santos, önceki başarılı döneminin sadece bir gölgesi kaldı. Santos, 2013 sezonunu yedinci sırada tamamladı ve São Paulo eyaletinden tüm takımlar arasında en iyi sıralamayı elde etti. Sezon sonunda, geçici menajer Claudinei Oliveira ile karşılıklı anlaşmayla yollar ayrıldı ve Santos, 2014 yılında görevi devralmak üzere Oswaldo de Oliveira’yı kadrosuna dahil etti.
Finansal sorunlar ve orta sıralar.
2014 yılında, Santos kulübü Paulistão sezonuna başladı ve çeşitli transferler gerçekleştirdi. Bu transferlerden en dikkat çekeni, kulüp tarihinin en yüksek bonservis bedeliyle alınan oyuncu Leandro Damião oldu. 1 Şubat’ta, altyapıdan yetişen bir diğer oyuncu Gabriel, Botafogo-SP karşısında Santos’un 12.000. golünü atarak takımın 5-1’lik galibiyetinde önemli rol oynadı. Turnuva boyunca etkili bir oyun sergileyen ve en verimli hücum performansına sahip olan Santos, finalde dördüncü ligdeki Ituano takımıyla karşılaştı ve penaltı atışlarında mağlup olarak ikinci oldu. 2 Eylül 2014’te, teknik direktör Oswaldo de Oliveira görevinden alındı ve yerine ertesi gün Enderson Moreira getirildi.
Santos Kulübü, 2014 yılında Brezilya Ligi’nde (Brasileirão) 9. sırada yer almıştır. 13 Aralık 2014 tarihinde yapılan seçimlerde, Modesto Roma Júnior, 1.329 oy farkla kulübün yeni başkanı olarak seçilmiştir. Kulüp, daha önce Odílio Rodrigues yönetiminde yaşanan mali sorunlarla boğuşmuş ve Damião, Arouca, Aranha ve Eugenio Mena gibi oyuncular, ödenmeyen maaşlar nedeniyle kulübe karşı yasal işlemler başlatmıştır.
2015 yılında, kulübün yaşadığı mali sorunlar nedeniyle, bonservis oyuncuları Elano ve Ricardo Oliveira, düşük bir maaşla Santos’a geri döndüler. Aynı zamanda, kulüp, önceki sezonun en pahalı oyuncusu olan Damião’yu da kiralık olarak gönderdi. 5 Mart tarihinde, takımın henüz yenilgisiz olmasına rağmen, teknik direktör Enderson Moreira görevden alındı.
Marcelo Fernandes, kısa bir süre sonra teknik direktörlüğe getirildi ve aynı yıl Paulistão şampiyonluğunu kazandı. Brezilya Ligi’ndeki (Brasileirão) başarısız başlangıcın ardından, Dorival Júnior beş yıllık aradan sonra kulübe geri döndü. Takımı 2015 Copa do Brasil finaline taşıdı ve 130 maçın üzerinde oynadıktan sonra takımı tekrar ilk dört sıraya yerleştirdi.
Dorival, kulüpte 2016 sezonunda da görevine devam etti ve o yıl Paulistão şampiyonluğunu (22. kez) kazandı. Ayrıca, sekiz yıl sonra Brasileirão’da bir hafta boyunca liderliği ele geçirdi. 2017 sezonu boyunca, kulüp Dorival ile yollarını ayırdı ve yerine Levir Culpi getirildi; ancak, kulübün Copa Libertadores’ten elenmesi ve alınan kötü sonuçlar nedeniyle Levir de görevinden alındı.
9 Aralık 2017 tarihinde, José Carlos Peres kulübün yeni başkanı olarak seçildi. Onun başkanlık döneminin ilk teknik direktörü Jair Ventura’dır. Ventura, takımın düşme tehlikesi altında olması nedeniyle Temmuz 2018’de görevinden ayrıldı. Daha sonra Cuca (önce de 2008 yılında bu takımla çalışmış bir isim) göreve getirildi ve takımı 10. sıraya taşıdı.
2019 sezonunda Santos kulübü, tanınmış teknik direktör Jorge Sampaoli’yi takımın başına getirdi. Sampaoli yönetiminde kulüp, ligde ikinci sırada yer aldı; ancak kupalarda ve eyalet liginde aynı başarıyı tekrarlayamadı. Takım, Copa Sudamericana’da ilk turda elendi, Copa do Brasil’de 16.turda ve Paulistão’da ise yarı finalde mücadeleyi bırakmak zorunda kaldı.
Sampaoli’nin istifasının ardından, 2020 sezonu için Jesualdo Ferreira takımın başına getirildi. Ancak, takımın Paulistão’daki performansı, Série A takımları arasında en kötü performansa sahip olması nedeniyle Ağustos ayında Jesualdo görevden alındı. Onun yerine Cuca, teknik direktör olarak göreve getirildi. Kısa bir süre sonra, kulüp başkanı José Carlos Peres görevinden uzaklaştırıldı ve başkan yardımcısı Orlando Rollo (önceki dönemde Peres ile yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle kulüpten ayrılmıştı), geçici olarak görevi devraldı.
Santos Kulübü, 2020 sezonunda, Cléber Reis, Yeferson Soteldo ve Felipe Aguilar’ın olan borçların ödenmemesi nedeniyle FIFA tarafından çeşitli yaptırımlarla karşılaştı. Bu yaptırımlar, kulübün genç yeteneklerinin A takımda forma giyme fırsatı bulmasına yol açtı; bunlardan en dikkat çekeni, sadece 15 yaşında olmasına rağmen Ângelo oldu. 12 Aralık 2020 tarihinde, Andrés Rueda, kulüp tarihinde ilk kez düzenlenen online seçimlerle 2021-2023 dönemini kapsayan üç yıllık bir görev süresi için başkan olarak seçildi.
Düşüş ve Süper Lig’den düşme.
Ocak 2021’de Santos, 2020 Copa Libertadores’in finaline yükseldi; ancak uzatma dakikalarında attığı golle yerel rakipleri Palmeiras’a mağlup oldu. Aynı ay, teknik direktör Cuca kulüpten ayrıldığını duyurdu ve onun yerine 2021 sezonu için Arjantinli Ariel Holan göreve getirildi.
Holan, Campeonato Paulista’daki başarısız bir performansın ardından Nisan 2021’de görevinden ayrıldı ve Mayıs ayında Fernando Diniz teknik direktör olarak getirildi; ancak Diniz de Eylül ayında görevden alındı, çünkü kulüp Série A’da düşme tehlikesiyle karşı karşıyaydı. Fábio Carille sezonu tamamladı ve takımı 10. sıraya taşıdı. Carille, Şubat 2022’de görevinden alındı ve yerine Arjantinli teknik direktör Fabián Bustos getirildi.
Santos Kulübü, 2023 sezonunun son maçında sahasında Fortaleza’ya 2-1 mağlup olmasının ardından, kulüp tarihindeki 111. yılda ilk kez Campeonato Brasileiro Série B’ye düşerek ligin 17. sırasını elde etti. 9 Aralık 2023 tarihinde yapılan seçimlerde Marcelo Teixeira, 14 yıl sonra yeniden başkan olarak seçildi.
Kulübün tarihinde ilk kez ikinci ligde mücadele ettiği 2024 sezonunda, teknik direktör olarak görevine geri dönen Carille, takımı 2024 Campeonato Paulista finallerine taşıdı. Kulüp ayrıca, son iki maç öncesinde Série B şampiyonluğunu garantilemiş olsa da, Carille 18 Kasım’da, sezonun son karşılaşması öncesinde görevden alındı.
Série A’ya dönüş ve Neymar.
2025 sezonu öncesinde, Pedro Caixinha kulübün yeni teknik direktörü olarak göreve getirildi. Aynı yılın 31 Ocak tarihinde, kulüp Neymar’ın beş aylık bir sözleşmeyle takıma geri döndüğünü duyurdu. Ancak, bu sezon ligde beklentilerin altında kalarak 12. sırada tamamlandı. Neymar, çeşitli küçük sakatlıklar nedeniyle düzenli olarak forma giyemedi ve Caixinha daha sonra Cleber Xavier tarafından, ardından da Juan Pablo Vojvoda tarafından görevden alındı. Bu değişiklikler, takımın düşme tehlikesinden kurtulmasına yardımcı oldu.
Neymar, 2026 sezonu için geçerli olmak üzere sözleşmesini bir yıl uzattı. Vojvoda, mart ayına kadar teknik direktörlük görevini sürdürdü; bu tarihte yerine Cuca getirildi.
Kulüp Arması
Kulübün kuruluş aşamasında seçilen ilk renkler, Concórdia Kulübü’ne bir saygı ifadesi olarak beyaz, mavi ve altın sarısıydı. Ancak o dönemlerde bu renklerin forma üzerine uygulanmasındaki zorluklar, kulübün kuruluşundan bir yıl sonra yönetim kurulu toplantısına yol açtı. Pelúcio Paul, resmi renklerin beyaz ve siyah olarak değiştirilmesini önerdi. Paul’a göre beyaz renk barışı temsil ederken, siyah renk soyluluğu ifade etmektedir. Bu öneri, kulüp üyeleri tarafından geniş destek gördü ve Santos Kulübü başkanı Raymundo Marques, kulübün yeni renklerini bu doğrultuda belirledi.
Kulübün kuruluşundan bu yana, Santos farklı dönemlerde sekiz ana kulüp amblemi kullanmıştır; ancak tüm bu amblemlerde küçük değişiklikler yapılmıştır. 1912 yılında, Santos siyah ve beyaz şeritli bir kalkanı benimsemiştir. Bu kalkanın ortasında, o döneme ait eski deri futbollardan biri bulunmakta ve üzerinde “SFBC” harflerini içeren çapraz bir bant bulunmaktadır. Concórdia Kulübü’ne saygı göstermek amacıyla (Concórdia Kulübü, Santos’un kuruluş planlarını yapmak için kulübün merkezini kullanmasına izin vermiştir), kulüp, mavi bir dairenin ortasına yerleştirilmiş üç altın renkli limon harfi olan S, F ve C harflerini içeren bir amblemi kullanmıştır. 1912 yılının sonunda, amblem yeniden tasarlanmış ve dairenin etrafına beyaz bir şerit eklenmiştir. Bu beyaz şerit, altın rengi bir bordürle çevrilmiş ve harflerin rengi beyaz olarak belirlenirken, dış hatları altın rengi ile vurgulanmıştır. Renklerin tutarlılığının sağlanamaması nedeniyle, amblem daha sonra beyaz bir rozete dönüştürülmüş ve siyah kenarlıklar kullanılmıştır; “SFC” harfleri ise siyah renkte tasarlanmıştır.
1913 yılında kulübün arması yeniden tasarlandı ve bir küre üzerine yerleştirildi. Bu küre üzerinde enlem ve boylam çizgileri ile ekvator gösteriliyordu. Armanın siyah, çapraz bir bandı bulunuyordu ve bu banda beyaz renkli olarak “S.F.C.” yazılmıştı. Bandın üst kısmında beyaz bir zemin varken, sol üst köşede bir futbol topu yer alıyordu. Alt kısım ise siyah ve beyaz çizgili bir arka plana sahipti. Armanın en üstünde bir taç bulunmaktaydı. 1915 yılında kulüp geçici olarak “União Futebol Clube” adını aldı ve bu dönem için geçici bir arma tasarlandı. Bu geçici armada, beyaz bir şerit üzerinde “União F.C.” yazısı yer alırken, arka plan siyah renkteydi. 1925 yılında küre ve taç armadan kaldırıldı ve arma, gelecekteki tasarımına kavuştu; bu tasarım daha sonra 2005 yılında küçük değişikliklerle yeniden düzenlendi.
27 Aralık 2022 tarihinde, kulüp amblemine bir taç ekledi. Bu, daha sonra iki gün sonra vefat edecek olan Pelé’nin anısına yapıldı. Taç, amblem üzerinde, iki yıldızın arasına yerleştirildi; bu yıldızlar, 1962 ve 1963 yıllarındaki Intercontinental Cup şampiyonluklarını temsil etmektedir. Bu değişiklik, Kasım ayında onaylanan yeni tüzüğe dahil edilmiştir. Tüzüğün 103. maddesi şu şekilde belirtmektedir: “Santos, profesyonel, amatör ve futsal futbol maçlarında, hem erkekler hem de kadınlar kategorilerinde, tüm formalarında, mevcut dünya şampiyonluk yıldızlarının üzerinde bir taç kullanacak; bu, Edson Arantes do Nascimento, O Rei Pelé’ye verilen kalıcı bir onur nişanıdır.”
Sponsorluk
Santos Kulübü, 1979 yılından bu yana 38 farklı sponsorla anlaşma yapmıştır. Rainha, kulübün ilk forma üreticisi olarak tarihe geçmiştir. Brezilyalı mobilya ve ev aletleri perakende zinciri Casas Bahia, “Peixe” lakaplı kulübe ilk sponsorluk anlaşmasını yapan firma olmuştur. Şu anda kulüp, öncelikle forma üreticisi Umbro tarafından desteklenmektedir.
Kulüp, aynı zamanda çeşitli sponsorlara da sahiptir ve bu sponsorlar kulübe önemli yatırımlar yapmaktadır. Mevcut sponsorlar arasında Brezilya’nın önde gelen bankalarından Caixa, ülkenin en çok satan ikinci bira markası Brahma, Semp ve Brezilya merkezli telekomünikasyon şirketi Algar Telecom bulunmaktadır.
Stadyum
Santos kulübü kuruluşundan kısa bir süre sonra, Macuco semtinde bulunan bir alanda antrenmanlarını yapmaktaydı. Ancak bu saha, resmi maçlara ev sahipliği yapmak için gerekli olan minimum boyut standartlarını karşılamıyordu. Bu nedenle Santos, Ana Costa Bulvarı’nda bulunan “Igreja Coração de Maria” sahasını kullanıyordu. Ancak bu saha da diğer kulüpler tarafından da kullanılmaktaydı. 1915 yılında durum dayanılmaz hale geldi; Santos, sahanın ne zaman kullanılabileceği konusunda diğer şehir takımlarıyla sürekli anlaşmazlıklara düşüyordu ve bu durum kulübün uluslararası hazırlık maçları için gelen birçok talebi reddetmesine neden oluyordu. Bu sorunu çözmek amacıyla, kulüp yöneticileri şehirde arazi araştırmalarına başladı. 31 Mayıs 1916’da yapılan genel kurulda, Vila Belmiro semtinde bulunan 16.500 metrekarelik bir alanın satın alınması oybirliğiyle kabul edildi. Aynı yılın 12 Ekim tarihinde, Vila Belmiro spor kompleksinin açılışı yapıldı. İlk maç, 10 gün sonra, 1916 Campeonato Paulista kapsamında Ypiranga ile oynandı ve Santos, bu maçı 2-1 kazanarak galip geldi. Adolpho Millon Jr., bu stadyumda atılan ilk golü kaydetti.
Vila Belmiro Stadyumu’nun kapasitesi zaman içinde çeşitli değişikliklere uğramıştır. Bu değişikliklerin en belirgin olduğu an, 1964 Campeonato Paulista maçında Santos ile Corinthians arasında oynanan 0-0 beraberlikte stadyumun 32.989 kişiyi ağırlamasıdır. O tarihten itibaren, modernizasyon çalışmaları nedeniyle kapasite birkaç kez azaltılmıştır. Son değişiklik ise, 27 Ocak 1998’de yapılan ve FIFA’nın minimum önerdiği seviyenin üzerinde olan 1200 lux aydınlatma sisteminin kurulumudur. Vila Belmiro, 1949 Copa América’ya ev sahipliği yapmış, 1962 Copa Libertadores finalini ve 1998 Copa CONMEBOL finalini burada oynamıştır. Ayrıca, 2010 yılında bir Copa do Brasil finaline de ev sahipliği yapmıştır. Kapasite sınırlamaları nedeniyle Santos, özellikle önemli maçlarda Estádio Palestra Itália, Pacaembu ve Morumbi (hepsi São Paulo’da) gibi stadyumları ve Rio de Janeiro’daki Maracanã’yı kullanmaktadır. Mevcut Santos Başkanı Luis Alvaro Ribeiro ve diğer kulüp yöneticileri, Santos yakınlarındaki Cubatao şehrinde 40.000 kişilik bir stadyum inşa etme konusunda anlaşmaya varmışlardır. Bu stadyum, sezon boyunca maçların yaklaşık %70’inin oynandığı yer olacak ve takımın gelirini artıracaktır.
2005 yılının Ekim ayında, “Rei Pelé” Eğitim Merkezi açılışı gerçekleştirildi. Jabaquara semtinde bulunan bu eğitim tesisi, Brezilya’nın en modern tesislerinden biridir ve birinci takım için tıbbi ve antrenman imkanlarının yanı sıra, “Recanto dos Alvinegros” adında bir otele de sahiptir.
Centro de Treinamento Meninos da Vila, Saboó semtinde bulunan ve Vila Belmiro stadyumuyla aynı büyüklükte iki futbol sahasına sahip bir antrenman merkezidir. Bu tesis, oyuncuların eğitimi ve gelişimi amacıyla kurulmuştur. İki saha, genç yetenekler Diego ve Robinho’nun anısına adlandırılmıştır. Merkez, Ağustos 2006 tarihinde hizmete açılmıştır.
Marka
Santos kulübünün küresel başarısının temelinde, “Os Santasticos” takımının dünya çapında elde ettiği başarılar yatmaktadır. Bu ikonik takımda Gilmar, Mauro, Mengálvio, Coutinho, Pepe ve Pelé gibi yıldız oyuncular yer almıştır. Bu başarı, kulüp ve markanın popülaritesini beş kıtaya yayarak, saha dışı etkinliklere olan ilgiyi artırmıştır. Birçok yerel ve uluslararası kulüp, Santos’a bir saygı olarak kurulmuştur. Örneğin, Macapá şehrinde 1973 yılında Santos Futebol Clube do Macapá, João Pessoa şehrinde ise 1949 yılında Santos Futebol Clube do João Pessoa kurulmuştur. Angola’nın Viana kentinde 2002 yılında Santos Futebol Clube de Angola, Paulista modelini örnek alarak faaliyetlerine başlamıştır. Guyana’nın Providence kentindeki Santos F.C., kulübün küresel başarısının bir başka örneğidir. Jamaika’nın Kingston şehrindeki Santos Football Club, dört kez ulusal şampiyonluk kazanmış olup, hem kulübe saygı olarak adını ve sembolünü kullanırken, aynı zamanda Brezilya milli takımına da saygı göstererek formanın beyaz rengini sarı renkle değiştirmektedir. Amerika Birleşik Devletleri’nin Oak Park kentinde bulunan “Santos FC Academy”, kulübün ismini kullanarak gençlere futbol eğitimi veren bir akademi olup, bu da kulübün mirasının ne kadar geniş bir coğrafyaya yayıldığını göstermektedir. Japonya’nın Iwata şehrindeki “Santos FC Soccer Academy Japan” ise 1993 yılında kurulmuş olup, altı ila on dokuz yaş arasındaki gençlere futbol eğitimi vermekte ve büyük popülarite kazanmıştır. Kulüp, markasını 2008 yılında Mısır’ın Kahire şehrine de taşımıştır. Amerika Birleşik Devletleri’nin Florida eyaletindeki Orlando şehrinde bulunan “Santos FC’s Soccer Academy”, kulübün uluslararası faaliyetlerinden biridir. Ayrıca, Hong Kong’da Nene Leung tarafından kurulan “Nene & The Santos Boys” adlı grup, Çinli ve Hong Konglu taraftarlardan oluşmakta olup, Santos’un maçlarını takip etmeye adanmıştır.
Santos, Brezilya’nın en ekonomik olarak güçlü ve zengin futbol kulüplerinden biridir; 2011 yılında yıllık cirosu 45,1 milyon ABD doları (31,5 milyon Euro) olup, değer olarak 86,7 milyon ABD dolarının (60,6 milyon Euro) üzerinde bir değere ulaşarak en değerli kulüplerden biri haline gelmiştir. Aynı yıl, Santos’un kadrosunun değeri Güney Amerika’daki diğer tüm takımların yanı sıra Hollanda Eredivisie, İngiltere Football League Championship, Portekiz Primeira Liga, Ukrayna Premyer-Liha, Türkiye Süper Lig, Rusya Premier Ligi ve Fransa Ligue 1’deki çoğu takımın, ayrıca Almanya Bundesliga, İtalya Serie A, İspanya La Liga ve İngiltere Premier Lig’deki takımların yarısından fazlasının değerini aşmıştır. Konami’nin resmi Copa Libertadores video oyununun ikincil sponsoru olan Pro Evolution Soccer serisi, Santos’u Pro Evolution Soccer 2012 adlı video oyunuyla temsil etmiştir. Bu, kulübün bir video oyunuyla ilk kez yer almasıdır. Takımın benimsediği, hücum odaklı ve gösterişli oyun tarzı (o dönemin Avrupa, Uruguay ve Arjantin takımlarının tercih ettiği fiziksel temellere dayalı yaklaşımların aksine), Santos’un tüm kıtalardaki 50’den fazla ülkeyi ziyaret ettiği sürekli bir dünya sergisiydi (Antarktika hariç). Kulübün ticari ve sportif başarıya odaklanması, genellikle kronik kayıplarla karakterize edilen bir sektörde önemli karlar sağlamıştır. Santos markasının gücü, özellikle FIFA Dünya Kupası şampiyonlukları ile pekiştirilmiştir ve bu konuda en büyük sembol Pelé’dir. Pelé, ulusal bir kahraman olarak kabul edilir ve futbol dünyasına yaptığı katkılarla tanınır. Ayrıca, yoksul kesimlerin yaşam koşullarını iyileştirmeye yönelik politikalara verdiği destekle de bilinir (Santos ile 1000. golünü attığında, bu golü Brezilya’daki yoksul çocuklara adadı). Kariyeri boyunca “Futbolun Kralı” (O Rei do Futebol), “Kral Pelé” (O Rei Pelé) veya sadece “Kral” (O Rei) olarak anılmıştır. 2013 yılında Santos, Pelé ile bir sözleşme imzalayarak onun kulübün küresel elçisi olmasını sağladı ve bu anlaşma 2014 yılında ömür boyu bir kontrata dönüştürüldü; kulüp, pazarlama kampanyalarında hala onun imgesini kullanmaya devam etmektedir.
Taraftar Grupları
Santos, Brezilya’nın en popüler kulüplerinden biridir. Kulübün taraftarları sadece Brezilya’nın tüm bölgelerinde değil, aynı zamanda dünyanın çeşitli ülkelerinde de bulunmaktadır. Erken 2006 yılında araştırma şirketi Institute DataFolha tarafından yapılan bir anketin sonuçlarına göre, Santos Brezilya’daki en popüler dördüncü futbol kulübüdür. Anket sonucunda, Santos’un Brezilya nüfusunun %4’ü tarafından tercih edildiği ve bu oranın yaklaşık 10 milyon taraftara denk geldiği belirtilmiştir. Santos FC’nin dünya genelinde yaklaşık 20 milyon taraftarı olduğu ve Afrika, Avrupa, Kuzey Amerika ve Latin Amerika ülkelerinde de geniş bir hayran kitlesine sahip olduğu tahmin edilmektedir.
Santos, Torcida Jovem do Santos, Sangue Jovem ve Força Jovem Santos gibi çeşitli organize taraftar gruplarına ev sahipliği yapmaktadır. Kulüp, Brezilya’daki en çok üyeye sahip kulüplerden biri olup, şu anda 70.000’in üzerinde üyesi bulunmaktadır.
Ezeli Rekabetler
Santos kulübü, kendi şehri içinde doğrudan bir rakibi olmamasına rağmen, tarihsel rekabetlerini genellikle yakındaki São Paulo şehrinden gelen Corinthians, São Paulo ve Palmeiras takımlarıyla yürütmüştür. Santos ile São Paulo arasındaki derbi maçı “San–São” olarak bilinir ve Brezilya’nın en büyük derbilerinden biridir; çünkü her iki takım da dünya şampiyonlukları yaşamış ve üç kez Copa Libertadores kupasını kazanmıştır. Palmeiras ile olan rekabet ise “Clássico da Saudade” (Nostalji Derbisi) olarak adlandırılır; çünkü 1960’larda bu iki takım, Brezilya futbolunda önemli oyunculara sahip olmuş ve şampiyonluk yarışlarında sürekli olarak yer almışlardır. Corinthians ile yaşanan rekabet ise takımların renklerinden dolayı “Clássico Alvinegro” (Siyah-Beyaz Derbisi) olarak bilinir.
Kulüp İstatistikleri ve Rekorlar
Pelé, 1956’dan 1974’e kadar Santos formasıyla sahaya çıktığı 1106 maçla kulüp tarihinin en çok forma giyen oyuncusudur. İkinci sırada ise 750 maçla Pepe bulunmaktadır. Kaleciler arasında ise Agenor “Manga” Gomes, 404 maçla en fazla forma giyen kalecidir. Zito (727), Lima (696), Dorval (612), Edú (584) ve Clodoaldo (510) da Santos için 500’den fazla maça çıkmış diğer oyuncular arasındadır. Pelé aynı zamanda Santos’un tüm zamanların en golcü oyuncusudur ve kariyeri boyunca 1091 gol atmıştır. Pepe (405), Coutinho (370), Toninho Guerreiro (283) ve Feitiço (216) de Santos formasıyla 200’den fazla gol atan diğer oyuncular arasındadır.
Borges, kulüp tarihinde bir sezonda Brezilya Ligi’nde (Brasileirão) en çok gol atan oyuncu rekorunu elinde bulundurmaktadır. 2011 sezonunda 23 gol kaydetmiştir. Feitiço, 1931 Campeonato Paulista’da attığı 31 gol ile o dönemdeki tek maçlık rekoru kırmıştır. Ancak bu rekor, Pelé’nin 1958 yılında kaydettiği 58 gol ile geçilmiştir ve hala geçerliliğini korumaktadır. Santos kulübünün resmi olarak bir maçta en yüksek seyirci sayısı ise, 1963 yılında Intercontinental Cup maçında kaydedilen 132.728’dir. Santos, Brezilya futbolunda da birçok rekora sahiptir; bunlar arasında en çok lig şampiyonluğu (2011 itibarıyla 8) ve üst üste kazanılan sezon sayısı (1961’den 1965’e kadar olan 5 sezon) bulunmaktadır.
Santos, Copa Libertadores’taki başarılarıyla öne çıkan Brezilya’nın en başarılı takımlarından biridir. Kulüp, 1962, 1963 ve 2011 yıllarında bu kupayı kazanarak, diğer takımlarla birlikte en çok Libertadores zaferi elde etmiş kulüplerden biridir. Santos, Copa Libertadores yarı finalinde toplam yedi kez yer alarak, bu aşamaya kalma konusunda da Brezilya’nın en başarılı takımlarından biridir. Ayrıca, Santos, 1963 sezonunda tek bir maç bile kaybetmeden Copa Libertadores’u kazanan ilk Brezilyalı takım olmuştur. 1962 yılında ise Santos, Paulista, Taça Brasil ve Copa Libertadores kupalarını müzesine götürmüştür.
