Colo-Colo

Colo-Colo (İspanyolca telaffuzu: [ˌkolo ˈkolo]), resmi olarak Club Social y Deportivo Colo-Colo, Şili'nin Macul bölgesinde bulunan bir profesyonel futbol kulübüdür. 1925 yılında David Arellano tarafından kurulan kulüp, Şili Primera División'da mücadele etmektedir ve tarih boyunca bu ligden düşmemiştir. Takım, 1989 yılından beri maçlarını Estadio Monumental David Arellano'da oynamaktadır. Colo-Colo, Şili futbolundaki en başarılı kulüp olarak kabul edilmektedir.

Colo-Colo, diğer tüm Şili kulüplerinden daha fazla olan 34 adet Primera División de Chile şampiyonluğu ve rekor sayıda olan 14 adet Copa Chile şampiyonluğuna sahiptir. Kulüp, bir kıta turnuvası kazanan ilk Şili takımıdır; bu başarı, 1991'deki Copa Libertadores zaferidir. Bir sonraki yıl, kulüp iki uluslararası unvan daha elde etti: 1992 Recopa Sudamericana ve 1992 Copa Interamericana.

Kulübün tüm zamanlardaki en golcü oyuncusu, 208 gol ile Carlos Caszely'dir; en çok maçta forma giyen oyuncu ise 560 maçla eski savunmacı Lizardo Garrido'dur. "Tarihi" olarak anılan Luis Mena, kulüp için 11 şampiyonluk kazanarak Şili liginin rekorunu elinde bulundurmaktadır.

Colo-Colo, Şili'deki en çok taraftar kitlesine sahip takımdır. CONMEBOL'a göre, kulüp Nisan 2016 itibarıyla 7 milyondan fazla taraftara sahip olup, Şili'nin en popüler spor kulübü olarak kabul edilmektedir. Colo-Colo, Universidad de Chile ile uzun süredir devam eden bir rekabet içindedir. Ayrıca, Cobreloa ve Universidad Católica maçlarında da geleneksel rekabetler yaşanmaktadır. IFFHS, takımı 2007 yılında 14. sıraya yerleştirmiştir. IFFHS, 2009'da kulübü ayrıca 20. yüzyılın en iyi Şili kulübü ve Güney Amerika futbol tarihindeki en iyi yirmi kulüp arasında gösterilmiştir.

Kulüp Tarihçesi

İlk Yıllar ve Kuruluş

Kulüp, 1925 yılının başlarında, Magallanes'in futbolcusu David Arellano tarafından kurulmuştur. Arellano, kulüpte yaşanan sorunlardan dolayı ayrılan genç oyuncular grubunu bir araya getirmiştir. Uzun görüşmeler ve müzakerelerin ardından, 19 Nisan 1925 tarihinde Arellano ve diğer gençler, resmi olarak kulübün kuruluşunu tamamlamışlardır. Luis Contreras, kulübe "Colo-Colo" adını vermiştir. Bu isim, 16. yüzyılda İspanyol kolonisiyle savaşan Mapuche halkının efsanevi lideri Colo Colo'ya atıfta bulunmaktadır.

İlk başlarda kulüp, sadece hazırlık maçları yapmıştır. Ancak 1926 yılında Colo-Colo, ilk resmi müsabakası olan Metropolitan League of Honour'a katılmıştır. Burada şampiyonluğu (yenilgisiz) kazanmış ve "yenilmez" lakabını almıştır. Ertesi yıl, Colo-Colo, Avrupa turuna çıkan ilk Şili futbol takımı olmuştur. Ancak 2 Mayıs tarihinde, Valladolid'de Real Unión Deportiva ile oynanan bir hazırlık maçında, kulübün kurucusu ve kaptanı David Arellano, rakip oyuncuyla çarpışarak ağır yaralanmıştır. Bu durum peritonit olarak teşhis edilmiş ve ertesi gün hayatını kaybetmesine neden olmuştur. Arellano'nun ölümü büyük bir üzüntüye yol açmış olsa da, kulüp 1928, 1929 ve 1930 sezonlarında Asociación de Football de Santiago (o dönemde Central League of football olarak bilinmekteydi) şampiyonluğunu kazanmıştır.

1931-32 sezonunda Colo-Colo, finansal sorunlar nedeniyle ilk büyük krizini yaşamıştır. Bu durum, birinci takım oyuncularının ve yönetim kurulu üyelerinin maaşlarında kesintiye yol açmış ve buna karşı bir direnişle karşılaşılmıştır. Aynı sezonda, takım Audax Italiano ile başka bir final maçına çıkmıştır. Ancak Estadio Italiano'daki tribünlerin çökmesi ve bunun sonucunda taraftarlar arasında çıkan olaylar nedeniyle, maçın tatil edilmesine karar verilmiştir. Maç sırasında Colo-Colo, 2-1 öndeydi. O gün yaşanan trajik olaylarda 130 kişi yaralanmış ve üç kişi hayatını kaybetmiştir. Maç iptal edilmiş ve o yılın şampiyonluğu belirlenememiştir. Bazı kaynaklar ise Audax Italiano ve Colo-Colo'nun ortak şampiyon ilan edildiğini belirtmektedir.

Futbolda Başlangıçlar (1933-1973)

1933 yılında, Colo-Colo, Santiago'daki altı kulüple birlikte Şili profesyonel futbol liginin kuruluşuna öncülük etti. 23 Temmuz'da takım, Unión Española'yı 2-1 mağlup ederek Campeonato de Apertura (Copa Chile'nin öncülü) şampiyonluğunu kazandı. Ancak, ilk resmi Primera División sezonunda Colo-Colo, Magallanes ile birlikte liderliği paylaştı ve bu durum "Cacique" takımının bir belirleyici maç oynamasına neden oldu. Colo-Colo, bu maçı 2-1'lik skorla kaybetti. 1937 yılında takım, yenilgisiz bir sezon geçirerek ilk lig şampiyonluğunu elde etti. İki sezon sonra, 1939'da, Colo-Colo, Macar teknik direktör Francisco Platko yönetiminde ikinci kez lig şampiyonluğuna ulaştı ve Alfonso Domínguez, 24 maçta 20 golle takımın en golcü oyuncusu oldu. Platko'nun teknik direktörlüğünde 1941'de bir başka şampiyonluk daha kazandıktan sonra, kulüp 1944 ve 1947 yıllarında da şampiyonluğa ulaştı. Bir sonraki yıl, Colo-Colo, Santiago'da Güney Amerika Kulüpler Şampiyonası (Copa Libertadores'in öncülü) düzenledi ve bu turnuva, 1947 kıtasının şampiyonlarını bir araya getirdi. 1945 yılında kulüp, tarihindeki en kötü performansı gösterdi ve sadece zayıf Badminton takımının üzerinde kalarak ligin onbirinci sırasına yerleşti.

1950'lerin başında, kulübün başkanı Antonio Labán, Newcastle United'ın forvet oyuncusu George Robledo'yu 25.000 sterlin karşılığında transfer etti. Robledo'nun performansı, takımın 1953 ve 1956 yıllarında şampiyonluğa ulaşmasını sağladı. Bu dönemde kulüp, Macul bölgesinde bir arazi satın aldı ve burada Estadio Monumental'in inşaatına başladı. Ayrıca, 1953 yılında Santiago Centro'da (Cienfuegos Caddesi No. 41) bulunan bir genel merkez ofisi açtı. Bir sonraki on yılda Colo-Colo, 1960 ve 1963 yıllarında şampiyonluğa ulaştı. 1963 yılındaki takım, iki üst düzey rekor kırdı: Luis Hernán Álvarez, tek bir sezonda 37 gol attı (bir Colo-Colo futbolcusunun bir sezonda attığı en yüksek sayıda gol) ve kulüp, bir sezonda atılan en yüksek sayıda gole ulaştı (130). Takım, 1970 yılında onuncu şampiyonluğunu kazandı.

Colo-Colo'nun hakimiyeti.

1972 yılında, teknik direktör Luis Álamos yönetiminde ve yıldız oyuncular Francisco Valdés (oyun kurucu) ile Carlos Caszely (golcü) liderliğinde kulüp bir şampiyonluk daha kazandı. Aynı zamanda, tek bir lig sezonu boyunca 45.929 ortalama seyirci sayısı ile ülkenin en yüksek ortalama seyirci rekorunu elde etti. Bu takım, "Colo-Colo 73" olarak adlandırılan ve tüm ülkenin kalbini fetheden takıma dönüştü. Bu takım, Copa Libertadores finaline ulaşan ilk Şili ekibi oldu; ancak finalde Arjantin'den Independiente'ye mağlup oldular. Colo-Colo'nun bu başarılı Copa Libertadores performansı sonrasında, kulüp bir kurumsal krize girdi ve sahada önceki başarılarını tekrarlayamadı. Bir sonraki lig şampiyonluğunu 1979 yılında elde ettiler. Bu takımda, İspanya futbolundan dönen Carlos Caszely ile birlikte yetenekli Brezilyalı orta saha oyuncusu Severino Vasconcelos da forma giydi. Ancak 1975'te Estadio Monumental'in inşaatı tamamlandı ve açılışı, Deportes Aviación ile oynanan lig maçında yapıldı; ancak altyapı sorunları ve diğer temel hizmetlerdeki aksaklıklar nedeniyle stadyum belirsiz bir süre için kapatıldı.

1980'ler boyunca, kulüp Pedro García yönetiminde 1981 ve 1983 yıllarında, Arturo Salah yönetiminde ise 1986 ve 1989 yıllarında lig şampiyonluklarını kazandı. 1987'de yaşanan Alianza Lima uçak kazasında on altı oyuncu hayatını kaybetti ve Colo-Colo, Peru'nun bu büyük takımına yardım ederek dört oyuncuyu kiraladı. Bu dönemde, kulüp dört Copa Chile şampiyonluğu elde etti. Ancak, en büyük hayal kırıklığı ise, takıma ait olan ancak sadece 1988 Copa Libertadores'te grup aşamasına kadar ilerleyebilmesiyle yaşandı. 30 Eylül 1989 tarihinde, Estadio Monumental, Colo-Colo'nun 2-1 kazandığı ve gollerin Marcelo Barticciotto ile Leonel Herrera (aynı adlı efsanevi 1970'ler savunmacısının oğlu) tarafından atıldığı Peñarol ile oynanan bir gösteri maçıyla yeniden açıldı.

Uluslararası başarı (1991-1999)

1990'lar, kulüp tarihindeki en başarılı on yıl oldu; hem yerel hem de uluslararası şampiyonluklar kazanıldı. Eduardo Menichetti, 1990 ile 1995 yılları arasında kulübün başkanıydı ve Hırvat Mirko Jozić teknik direktör olarak göreve getirildi. Jozić, takımı kulüp tarihindeki ilk "bicampeonato"ya taşıdı; yani iki sezon üst üste lig şampiyonluğu yaşattı. 5 Haziran 1991'de, Luis Pérez'in attığı iki gol ve Leonel Herrera'nın bir golüyle Olimpia'yı Monumental stadyumunda 3-0 mağlup eden Colo-Colo, Şili'nin ilk Copa Libertadores şampiyonu oldu. Aynı sezon, "Albos" takımı, Tokyo'da oynanan Intercontinental Cup finalinde Yugoslavya'nın dev ekibi Red Star Belgrade'e karşı 3-0 yenildi. Yerel düzeyde, kulüp 1991 lig sezonunu kazanarak üçüncü üst üste şampiyonluğa ulaştı ve böylece ilk "tricampeonato"yu elde etti. Bir sonraki sezonda, Colo-Colo, penaltı atışlarıyla Brezilya'nın Cruzeiro takımını mağlup ederek Recopa Sudamericana'yı kazandı ve ayrıca Meksika'da Puebla'yı 3-1 yenerek Copa Interamericana şampiyonluğuna ulaştı. Jozić'in Colo-Colo ile kazandığı son şampiyonluk, 1993 lig şampiyonluğu oldu; bu, Güney Amerika'daki başarılı bir dönemin sonunu işaret etti.

Jozić'in ayrılışının ardından, yerel lig şampiyonluklarında kısa bir düşüş yaşandı, ancak takım 1995 sezonunda ezeli rakiplerinden Universidad de Chile'yi unutulmaz bir 3-0'lık skorla mağlup etti. Colo-Colo, 1994 Copa Chile şampiyonluğunu kazandı ve 1994 Copa Libertadores çeyrek finaline yükseldi. Bir sonraki sezonda, Paraguaylı teknik direktör Gustavo Benítez göreve getirildi ve 1996, 1997-C ve 1998 lig şampiyonluklarını elde etti. Takım, 1996'da Supercopa Libertadores yarı finaline yükseldi ve 1997'de Copa Libertadores'te de yarı finale çıktı; her iki turnuvada da Cruzeiro tarafından elendi. 1999'da Colo-Colo, 1994 sezonundaki gibi bir çıkış yakaladı, Şili liginde dördüncü oldu ve aynı sezonda üç farklı teknik direktörle yollar ayrıldı: Brezilyalı Nelsinho Baptista, geçici teknik direktör Carlos Durán ve ardından Uruguaylı Fernando Morena, 2001 yılına kadar görev yaptı.

Banka iflası ve toparlanma.

1999 yılında Benítez'in ayrılmasının ardından, kulüp ciddi bir mali krizin içine girdi. 23 Ocak 2002 tarihinde, başkan Peter Dragicevic liderliğindeki yıllara dayanan ekonomik kötü yönetimin ardından, kulüp iflasa sürüklendi. Mahkeme hakimi Juan Carlos Saffie, kulübün yasal statüsünü kaybetmemesi için mütevelli heyet başkanı ve yöneticisi olarak atandı. İflasın yaşandığı bu dönemde, teknik direktör Jaime Pizarro yönetiminde – 1991 Copa Libertadores şampiyonluğunda kilit oyuncu olan – "Los Albos", neredeyse tamamen genç oyuncularla oluşan bir kadroyla Torneo de Clausura'yı kazandı. Üç yıl sonra, 2005 yılında, Blanco y Negro adlı ortaklık şirketi yönetimi devraldı ve kulübün tüm varlıklarını otuz yıllık bir süreyle elde etti. Bu karşılığında, mevcut tüm borçları bir konsorsiyum aracılığıyla ödeyecekleri ve Santiago Borsası'na kayıt yaptıracakları bir süreç başlatıldı. 2006 yılının ilk yarısında, mahkeme iflas kararını kaldırdı.

2006 yılında teknik direktörlüğe Arjantinli Claudio Borghi getirildi ve Matías Fernández ve Humberto Suazo gibi oyuncularla Colo-Colo, etkileyici bir futbol sergiledi ve Apertura ile Clausura turnuvalarını kazanarak "Bicampeonato" unvanını elde etti. Takım, bir başka uluslararası finale yükseldi: Copa Sudamericana'da, ancak Meksika ekibi Pachuca'ya 2-1 mağlup oldu. Aynı sezon, Colo-Colo, Ekim ayında IFFHS tarafından "Dünya'nın En İyi Kulübü" seçildi. Bir sonraki sezonda, Colo-Colo iki turnuvalı daha kazanarak dört üst üste şampiyonluk elde etti ve bu başarıya ulaşan ilk Şili takımı oldu.

Borghi'nin ayrılmasının ardından, kulüp Marcelo Barticciotto yönetiminde 2008 Torneo de Clausura finalinde Palestino'yu yenerek 28. şampiyonluğunu elde etti. Lucas Barrios, Luis Hernán Álvarez'in Colo-Colo'nun bir oyuncusu olarak aynı sezonda kaydettiği 37 gol rekorunu egale ederek takımın en golcü oyuncusu oldu. Bir sonraki sezon, kulüp profesyonel düzeyde ilk kez Rapa Nui (Paskalya Adası) 'nde maç oynayan takım oldu. 2009 Torneo de Apertura'da beklentilerin altında kaldıktan sonra – playofflara katılmayan ilk sezon olmasıyla birlikte – "Los Albos", Clausura veya Kapanış Şampiyonası'na çok kötü bir başlangıç yaptı ve lig tablosunda düşme tehlikesi yaşayan sıralarda yer aldı. Ancak takım, Hugo Tocalli yönetiminde Universidad Católica ile oynanan turnuva playoff finalinde rakibini 4-2 mağlup ederek tur atladı. Colo-Colo'nun sonraki şampiyonluğu 2014 yılında, Torneo de Clausura'yı kazanarak elde edildi ve bu, takımın 30. Şili Ligi şampiyonluğuydu.

Renkler ve Formalar

Kulübün arması, Mapuche kabilesinin önemli bir lideri olan Colocolo'yu temsil etmektedir. Colocolo, İspanyol İmparatorluğu'na karşı Arauco Savaşı'nda (1536-1818) savaşan Wall Mapu üyelerinden biriydi. 19 Nisan 1925 tarihinde kulüp kurulduğunda, kurucu oyuncular arasında yer alan Luis Contreras, armayı tasarlayarak hem lideri hem de ülkenin yerli halkını temsil etmiştir.

Kulübün tarih boyunca kullandığı forma genellikle beyaz üst ve siyah şorttan oluşmuştur. Bu formanın orijinal tasarımı, Juan Quiñones tarafından David Arellano'nun önerileri doğrultusunda yapılmıştır.

1927 yılında, David Arellano, Real Unión Deportiva (şu anki Real Valladolid) ile oynanan bir maçta hayatını kaybetti. Onun anısına ve kulübün sonsuz matemini ifade etmek amacıyla, armanın üzerinde siyah bir yatay şerit kalıcı olarak bulundurulması kararlaştırılmıştır.

Kulübün deplasman formaları da zaman içinde değişiklik göstermiştir. 1927'den 1970'lerin ortalarına kadar yeşil renkler kullanılmışken, 1975'ten 1988'e kadar kırmızı renk tercih edilmiştir.

Stadyum

Colo-Colo, başlangıçta "Estadio El Llano" adı verilen bir sahada mücadele etti, ancak Ocak 1928'de "Campos de Sports de Ñuñoa"ya taşındı. Takım daha sonra "Estadio Nacional"a taşındı ve 1930'lardan 1980'lerin sonlarına kadar bu stadyumda maçlar oynadı. 1946 yılında kulüp, o zamanlar "Fortín Mapocho" olarak bilinen bir stadyumu Şili Jandarması'ndan satın aldı; ancak güvenlik nedenleriyle bu stadyum kapatıldı. Buraya 30.000 kişilik bir stadyum inşa etmek planlanmıştı. Ancak, belediye yönetmelikleri bu alanda inşaat yapmayı yasakladı. Bu nedenle, Colo-Colo, gelecekteki "Estadio Monumental" için gerekli fonları toplamak amacıyla bu stadyumu sattı.

1956 yılında kulüp başkanı Antonio Labán, Vicuña Mackenna ve Departamental caddelerinin kesişim noktasının yakınında Macul'da 28 hektarlık bir arazi satın aldı. Yeni stadyumun başlangıçta 120.000 kişilik bir kapasiteye sahip olması planlanmıştı. Ancak, projenin yüksek maliyeti ve hükümetten herhangi bir teşvik sağlanmaması nedeniyle bu proje durduruldu. 1960 yılında Şili'nin Dünya Kupası'na ev sahipliği yapma teklifinin başarılı olmasının ardından, bazı milletvekilleri Colo-Colo'nun arazisinde 52.000 kişilik bir stadyum inşa etmeyi önerdi. Ancak, 9.5 şiddetindeki Valdivia depremi ve kongrenin isteksizliği bu girişimi engelledi.

Colo-Colo'nun 1972 ve 1973 yıllarındaki başarılı sezonları, stadyumun inşaatının yeniden başlamasına olanak sağladı. Stadyum, Colo-Colo'nun Deportes Aviación'ı 1-0 mağlup ettiği bir lig maçında açıldı; Juan Carlos Orellana, Monumental tarihinde gol atan ilk oyuncu oldu. Ancak, stadyum temel hizmetlerin ve altyapının eksikliği nedeniyle kapatıldı. Hugo Rubio'nun Bologna'ya transferi sayesinde kulüp, bahsedilen sorunları gidermek için 1 milyon ABD doları gelir elde etti ve bu sayede stadyum 1989 yılında yeniden açıldı. Stadyuma, kurucusunun adı verilerek "Monumental David Arellano" adını aldı ve resmi açılışı, Colo-Colo'nun Uruguay'dan Peñarol'u 2-1 mağlup ettiği bir maçla gerçekleştirildi.

Resmi olarak açıldıktan sonra stadyum, 1991 Copa Libertadores ve 1992 Copa Interamericana şampiyonluklarının yanı sıra birçok lig zaferine de ev sahipliği yaptı.

Monumental'in rekor seyirci sayısı, 1992 yılında Universidad de Chile ile oynanan derbi maçında yaklaşık 70.000 taraftarın katılımıyla gerçekleşti. Bu rekor, Ağustos 1993'te Colo-Colo'nun Real Madrid'i 2-0 mağlup ettiği bir hazırlık maçıyla 67.543 seyirciyle yakalandı. Birkaç tadilat ve daha sıkı güvenlik önlemleri, toplam kapasiteyi 47.347'ye düşürdü.

Şilili milli takım, genellikle 1997'den beri maçlarını bu stadyumda oynamaktadır. Stadyum, 2015 Copa América'sına da ev sahipliği yapmıştır.

Teknik Direktörler

Taraftar Grupları

Colo-Colo, Şili'deki en geniş taraftar kitlesine sahip kulüptür. Ağustos 2012'de İspanyol haber ajansı Marca tarafından yayınlanan araştırmaya göre, toplam Şili futbolseverlerinin yaklaşık %42'sini oluşturmaktadır. Bu araştırma, Fundación Futuro'nun 2006 yılında yaptığı bir çalışmaya göre %4'lük bir büyüme olduğunu göstermiştir. Söz konusu 2006 araştırmasında da Colo-Colo, taraftar tercihleri açısından ilk sırada yer almış ve ezeli rakibi Universidad de Chile ikinci sıraya konumlanmıştır.

Haziran 2020 itibarıyla, sosyal medyada en çok takipçiye sahip Şili futbol kulübü Colo-Colo'dur; 4.2 milyon takipçiye sahiptir. Ezeli rakibi Club Universidad de Chile ise sosyal ağlarda 2.1 milyon takipçi ile ikinci sırada yer almaktadır.

Kulüp, 1960'ların başlarından itibaren organize taraftar gruplarına sahip olmuştur. Bu gruplar, 1980'lerin ortalarında "Garra Blanca" olarak bilinen yapıya evrilmiştir. Garra Blanca üyeleri, Colo-Colo maçlarına katılmış ve genellikle olaylar çıkarmışlardır; özellikle derbi maçlarında Estadio Monumental çevresi, askeri polisle çatışma alanına dönüşmüştür. 2000 yılında bu grup, "Barra brava" olarak tanımlanmıştır.

Colo-Colo, Santiago'daki diğer kulüplerle rekabet halindedir. Universidad Católica ile oynanan maçlar "Clásico Albo-Cruzado" olarak adlandırılırken, Deportes Magallanes ile oynanan maçlar ise "Clásico de la Chilenidad" olarak bilinmektedir.

Şili Süperderbisi

Colo-Colo'nun geleneksel rakibi Universidad de Chile'dir ve bu iki takım arasındaki maçlar, Şili Klasikleri veya Şili Süperderbileri olarak bilinir. Her ne kadar bu iki kulüp arasındaki ilk karşılaşma 1935 yılına kadar uzanıyorsa da, rekabetin temelleri 1940'lı ve 1950'li yıllarda atılmıştır. 11 Kasım 1959 tarihinde oynanan maç, her iki kurum arasındaki anlaşmazlıkların doruk noktasıdır. O yılki şampiyonluk unvanının belirlenmesi için oynanan bu karşılaşma, Universidad de Chile'nin 2-1'lik galibiyetiyle sonuçlanmış ve "Azules" olarak bilinen takım, Colo-Colo karşısında bir dizi başarılı performans sergilemeye başlamıştır. Bu durum, Universidad de Chile'nin ulusal şampiyonluktaki üstünlüğü ile birleşince, rekabetin daha da alevlenmesine yol açmıştır.

Onur Ödülleri

Bölgesel