Triatloncular aero keskin zamanlama (TT) bisikletleri sürerken, Tour de France gibi organizasyonlarda profesyonel bisikletçilerin neden klasik yollar bisikleti tercih ettiği uzun süredir merak konusu. Bu ayrımın temelinde sürüş tarzı, aerodinamik, araç kullanımı, tırmanış yeteneği ve yarışın kendine özgü talepleri yatıyor. Sıkı lycra kıyafetler, sponsor logoları, ince fizikler ve uzun antrenmanların getirdiği güneş yanıklarıyla profesyonel bisikletçilerle triatloncular birbirine çok benziyor; ancak yarış günü geldiğinde ortada belirgin bir fark ortaya çıkıyor: Sürdükleri bisikletler.
Peki neden profesyonel bisikletçiler triatlon bisikleti sürmüyor ve triatloncular bunları neden tercih ediyor? Bir bisiklet ne kadar hızlı ve aerodinamikse, herkesin onu sürmesi gerekmiyor mu? Cevap, maalesef öyle değil. Yanıt tamamen yarışın taleplerinden geliyor.
Triatlon, genellikle taslak (drafting) olmayan bir spor
Çoğu triatlon yarışı, mesafe açısından uzun mesafe yarışları olarak düzenleniyor ve katılımcıların önlerindeki sürüciden belirli bir boşluğu korumaları gerekiyor. Bu kuralın amacı, arkalarında bir sürücünün gölgesinde koşmanın sağladığı aerodinamik avantajdan yararlanmalarını engellemek. Triatlon bisikletleri tam da bu düşünceyle tasarlanıyor; aerodinamik verimlilik tasarımın kalbinde yer alıyor. Bu yüzden aero kokpitler, çerçevede derin kesimli karbon borular ve benzeri detaylarla karşılaşmanız normal. Triatlon bisikletleri genellikle daha dik bir arka amortisör (seat-tube) açısına sahip ve bu da sürücüyü daha ileri konuma getirerek bisikletin etrafında şekillendiği oturuş pozisyonunu destekliyor.
Triatlon sırasında diğer sürücülerin size gölge yapmaması nedeniyle, mümkün olduğunca aerodinamik olmak bisiklet ayağındaki sürenizi ciddi biçimde etkiliyor. Yarış taslak izin veren (draft-legal) bir yarışsa, TT ya da triatlon bisikletleri kullanılamaz; çünkü paket içinde, yani kalabalık sürüş içinde yarışırsınız.
Profesyonel bisikletçilik, peloton etrafında şekillenir
Profesyonel bisikletçiliğe bir göz atın, sürücülerin çoğu bir sürü halinde, yani birbirinin tam arkasında ya da yanında geçtiğini görürsünüz. Aynı zamanda takım olarak da çalışırlar; liderlerini çevreleyerek ona enerji tasarrufu yaptırırlar ve bu enerjiyi en çok ihtiyaç duydukları anda kullanırlar. Tüm yarış peloton etrafında şekillenir, bisikletler de buna göre tasarlanır.
Triatlon bisikleti ile profesyonel bisikletçilerin yarışlarının çoğunda kullandıkları yollar bisikleti arasındaki temel fark gidonlardır – yollar bisikletleri damla şeklinde (drop) gidonlar sunar. Bunlar yine de aerodinamik olmayı hedefler, özellikle üst düzeyde bu amaç güdülsün; ancak gidon nedeniyle yollar bisikleti kullanırken pozisyon daha dik olur. Sürücüler daha dik oturur, kolları daha açık olur ve triatlon bisikletindeki oturuş pozisyonuna göre daha az aerodinamik olurlar.
Yollar bisikletinin arka amortisör açısı da triatlon bisikletinden farklıdır; sele, pedallerden daha geride konumlanır. Profesyonel bisikletçilikte sıkça karşılaşılan bu tür bisikletlerde bu pozisyon, sürücülerin zorlu eğimlerle başa çıkmasına ve ivmelenmelerde daha patlayıcı olmasına yardımcı olur.
Sadece bir bisikletçinin arkasında bile sürmek sürüklenmeyi (drag) %50’ye kadar azaltabilir. Peloton içinde rüzgar direnci neredeyse tamamen düşer; bu yüzden profesyonel peloton nispeten az çabayla yüksek hızda ilerleyebilir. Bu nedenle peloton içindeki sürücülerin, tüm yol boyunca tek başına rüzgarla mücadele eden bir triatloncudan çok da aerodinamik olmaları gerekmez.
Bazı yarışlarda prosların, zamana karşı yarışırken TT bisikletinde olduğunu görürsünüz. Ancak karşılaştıkları koşullar bir triatloncunkine benzer: sürücü tek başına yarışır, taslak yoktur, peloton yoktur ve amaç mümkün olan en hızlı süredir. İşte tam da bu noktada bir TT bisikletinin aerodinamik avantajı mantıklı hale gelir. Ancak Grand Tour’un bir aşamasında bir tırmanış olsa bile, sürücüler pist ve koşullara bağlı olarak TT bisikleti yerine yollar bisikleti seçebilir.
Bisiklet kullanımı ve tırmanış
Bisiklet kullanımı ve yollar bisikleti söz konusu olduğunda, her ikisi de benzer ancak farklı gereksinimlere sahiptir. İkisi de hızlı olmalıdır; ancak triatlon bisikletleri aerodinamiği çevikliğe tercih ederken, yollar bisikletleri tepki veren ve manevra etmesi kolay olacak şekilde tasarlanır. Ayrıca diğer sürücüler arasında sürüş sırasında güvenlik de hesaba katılmalıdır.
Yollar bisikletçiliğinde, birkaç watt aerodinamik tasarrufundan ziyade, bir saldırıya hızlı tepki verebilme bir yarışı kazanıp kaybetmek arasındaki farkı oluşturabilir.
Yollar bisikletleri aynı zamanda yerçekimine karşı koymaya da yardımcı olmalıdır, bu nedenle ağırlık kritik önem taşır – daha hafif olmak daha iyidir. Oysa triatlonda bisikletler öncelikle tırmanış için tasarlanmaz ve bu nedenle genellikle daha ağırdır. Triatlon pistleri genellikle profesyonel bisikletçilik yarışlarına göre daha düzdür; bu yüzden 180 km’ye kadar uzayan pistlerdeki hız ve tasarruf edilen wattlar uzun mesafe yarışları için kritik önem taşır.
Neden hepsini yapan tek bir bisiklet yapılır?
Modern yollar bisikletleri, triatlon tarzı yarış bisikletlerinden yoğun biçimde yararlanmıştır. Aero çerçeveler artık çok yaygın; entegre kokpitler de aynı şekilde. Yine de bir yollar bisikleti, yollar yarışları için gereken çok yönlülüğü ve araç kullanımını korur.
En iyi bisiklet, pist ve çevre için size gerekenlere göre belirlenir. Eğer 180 km’lik bir yolu tek başına sürüyorsanız, aerodinamik verimlilik kazanır ve bir triatlon bisikleti size yardımcı olur. Öte yandan, Fransa’nın yol yarışında peloton içinde yarışıyorsanız, çok yönlülük kazanır ve aradığınız şey bir yollar bisikletidir.
İşte bu yüzden profesyonel bisikletçileri özel triatlon bisikletleriyle yarışırken görmezsiniz; ancak saat yarışın tek rekabet konusu olduğu anda bir TT bisikletine bindiklerini görürsünüz.
Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔
